Tekorten aan vitamine B12 en foliumzuur (vitamine B9) kunnen mogelijk bijdragen aan chronische vermoeidheid en een gebrek aan motivatie. Een nieuwe Japanse studie vond een verband tussen verhoogde homocysteïnewaarden, een aanwijzing voor een tekort aan deze vitamines, en meer klachten van fysieke en mentale uitputting.
Chronische vermoeidheid treft miljoenen mensen wereldwijd. Alleen al in de Verenigde Staten zouden ongeveer 3,3 miljoen mensen met de aandoening leven. De oorzaak is nog niet volledig opgehelderd, maar onderzoekers denken dat chronische vermoeidheid soms kan ontstaan na een virusinfectie of een zware lichamelijke belasting, zoals een operatie.
In een nieuwe studie, gepubliceerd in het tijdschrift Nutrients, onderzochten wetenschappers of er een verband bestaat tussen bepaalde voedingsstoffen en vermoeidheidsklachten. Daarbij richtten zij zich op homocysteïne, een aminozuur in het bloed dat stijgt wanneer het lichaam onvoldoende vitamine B12 of foliumzuur beschikbaar heeft.
Voor het onderzoek werden gegevens verzameld van 2.618 volwassenen die tussen 2018 en 2020 een gezondheidscentrum van de Universiteit van Osaka bezochten. Na uitsluiting van deelnemers met ontbrekende gegevens of supplementgebruik bleven 602 personen over voor analyse.
De onderzoekers maten de homocysteïnespiegel in het bloed en gebruikten vragenlijsten om vermoeidheid en motivatie te beoordelen. Hiervoor werd onder meer de Chalder Fatigue Scale gebruikt, een veelgebruikt instrument bij onderzoek naar chronische vermoeidheid.
De resultaten lieten zien dat deelnemers met hogere homocysteïnewaarden doorgaans lagere concentraties vitamine B12 en foliumzuur hadden. Daarnaast bleek dat mannen met verhoogde homocysteïne meer lichamelijke vermoeidheid rapporteerden. Bij vrouwen werd een verband gevonden tussen hogere homocysteïnewaarden en een lagere motivatie.
Volgens de onderzoekers kan dit biologisch verklaard worden. Vitamine B12 en foliumzuur spelen een belangrijke rol bij de energieproductie in cellen, de aanmaak van rode bloedcellen en de werking van het zenuwstelsel. Wanneer deze vitamines ontbreken, kan homocysteïne zich ophopen. Dat wordt in verband gebracht met ontstekingsreacties, oxidatieve stress en verstoringen in de bloedvaten en hersenfunctie.
Toch benadrukken deskundigen dat de resultaten voorzichtig moeten worden geïnterpreteerd. Het onderzoek was namelijk een zogenoemde dwarsdoorsnedestudie. Daardoor kan niet worden vastgesteld of een tekort aan B-vitaminen daadwerkelijk vermoeidheid veroorzaakt. Het onderzoek toont alleen een verband aan.
Ook kunnen andere factoren een rol spelen. Verhoogde homocysteïne kan bijvoorbeeld een bredere aanwijzing zijn voor een verminderde stofwisseling, chronische ontsteking of andere gezondheidsproblemen die eveneens invloed hebben op energie en welzijn.
De onderzoekers pleiten daarom voor vervolgonderzoek waarin mensen gedurende langere tijd worden gevolgd. Alleen dan kan worden vastgesteld of het verbeteren van de vitamine B12- en foliumzuurstatus daadwerkelijk leidt tot minder vermoeidheidsklachten.
Ondertussen wijzen voedingsdeskundigen erop dat voldoende inname van beide vitamines belangrijk blijft. Vitamine B12 komt vooral voor in vlees, vis, eieren en zuivelproducten. Foliumzuur is rijk aanwezig in groene bladgroenten, peulvruchten en verrijkte graanproducten. Voor mensen met een verhoogd risico op tekorten kunnen verrijkte voedingsmiddelen of supplementen uitkomst bieden.
De studie levert nog geen bewijs dat B12- of foliumzuursupplementen chronische vermoeidheid behandelen. Wel suggereert het onderzoek dat een goede voedingstoestand mogelijk een rol speelt bij het behoud van energie en motivatie.