07-12-2023

Angst voor inwendig onderzoek

Inwendig onderzoek met behulp van speculum ofwel ‘eendenbek’ hoort niet pijnlijk te zijn. Feit is dat dit veelvuldig uitgevoerde routineonderzoek bij de huisarts of gynaecoloog voor sommige vrouwen wel degelijk erg pijnlijk en soms zelfs ronduit traumatisch is.

Er zijn nogal wat momenten in een vrouwenleven die om inwendig onderzoek vragen. Denk aan de routineonderzoeken bij anticonceptievragen, menstruatieproblemen of vulvaire en vaginale klachten, bij een kinderwens, zwangerschap en bevalling, bij het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker, het plaatsen van een spiraal enzovoort.

Naar hoe vrouwen zo’n onderzoek ervaren, is verrassend weinig onderzoek gedaan. Uitzonderingen bevestigen de regel. Een Israëlische studie uit 2020 onder ruim 6.500 duizend vrouwen wees uit dat inwendig onderzoek door 47% als gênant, door 35% als pijnlijk en door 19% als traumatisch werd ervaren. Slechts 43% gaf aan pijn of lichamelijk ongemak te melden bij de gynaecoloog. In Nederland hield sociaal onderzoeker Françoise Molenaar een enquête onder ruim 1.450 vrouwen. De uitkomst is vergelijkbaar met die uit Israël: zeker 1 op de 3 vrouwen heeft slechte ervaringen. Specifieker: 41% ervaart gynaecologisch onderzoek als beschamend, 44% als pijnlijk en 23% als traumatisch.

‘Even ontspannen mevrouw’ is lastiger dan het lijkt. Bij veel vrouwen zijn de bekkenbodemspieren continue gespannen, waardoor het inbrengen van een speculum pijnlijk is. Een vaginistische reactie kan ook het gevolg zijn van een seksueel trauma of negatieve ervaringen bij eerder onderzoek. Ook allerlei lichamelijke klachten kunnen voor extra pijnprikkels zorgen: denk aan gekantelde baarmoeder, endometriose en afwijkingen aan de vulva/vagina of in het bekkengebied. Soms is er sprake van vulvaire pijn zonder dat er anatomische afwijkingen te vinden zijn. De medische term daarvoor is vulvodynie.

De Britse organisatie Campaign Against Painful Hysteroscopy vraagt politieke aandacht voor pijnlijke gynaecologische procedures met een speculum of hysteroscoop. In Nederland werkt sociaal designer Zoë Sluisdom van Afdeling Buitengewone Zaken aan Nomi: een informatiepakket dat vrouwen meer autonomie kan geven, als zij inwendig onderzoek moeten ondergaan.

Bronnen:

1 Sara Tancman, Nehama HaCohen, Gal Lazarus, Ido Solt & Lena Sagi-Dain (2022) Silent voices that must be heard – women’s perceptions of gynecologic examinations, Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology, 43:2, 190-197, DOI: 10.1080/0167482X.2020.1864727
2 https://decorrespondent.nl/francoisemolenaar
3 https://www.hysteroscopyaction.org.uk/ a
4 https://afdelingbuitengewonezaken.nl/cases/nomi/

Uit dezelfde categorie

Richard de Leth; De kracht van preventie

Gezondheid is volgens velen het grootste kapitaal. Toch komen de meeste mensen pas in actie als ze hun gezondheid zijn verloren. Ze doen er dan alles aan om die weer terug te krijgen. Dat is een gemiste kans, omdat we de kracht van preventie niet goed inzetten. Want...

Borstvoeding verlaagt risico op hartziekten

Moeders die gedurende minimaal zes maanden borstvoeding geven, hebben minder kans op hart- en vaataandoeningen. Dit blijkt uit een studie waarvoor 160 vrouwen werden uitgenodigd die eerder in de periode 2015-2017 deelnamen aan de ‘Screening Tests to Predict Poor...

Het laatste nieuws