Zowel matig als zwaar alcoholgebruik kan leiden tot hersenschade en slechtere cognitieve prestaties, zo blijkt uit een Braziliaans bevolkingsonderzoek.

Mensen die in hun leven matig tot zwaar alcohol hebben gedronken, vertonen vaker schade aan kleine hersenvaten en hersenweefsel, blijkt uit een nieuwe studie van het Biobank for Aging Studies-project. Vooral voormalig zware drinkers hadden een kleiner hersenvolume en slechtere cognitieve vaardigheden. De resultaten benadrukken de blijvende impact van alcoholgebruik op het ouder wordende brein.

Onderzoek onder bijna 1.800 overledenen

De onderzoekers onderzochten de hersenen van 1.781 overleden personen met een gemiddelde leeftijd van bijna 75 jaar. Zij werden ingedeeld op basis van hun alcoholconsumptie: nooit, matig, zwaar of voormalig zwaar drinkend. Vervolgens werd het hersenweefsel nauwkeurig geanalyseerd op tekenen van ouderdomsgerelateerde ziekten zoals de ziekte van Alzheimer en vasculaire schade.

Vaker vaatbeschadiging bij drinkers

Uit de analyses bleek dat matige en zware drinkers aanzienlijk vaker hyaliene arteriolosclerose hadden. Dit is een aandoening waarbij kleine bloedvaten in de hersenen beschadigd raken, wat de doorbloeding belemmert. De kans op deze vaatbeschadiging was bij matige drinkers al 60 procent hoger, en bij zware drinkers zelfs meer dan twee keer zo groot vergeleken met mensen die nooit alcohol dronken.

Daarnaast kwamen neurofibrillaire kluwens — een kenmerk van de ziekte van Alzheimer — vaker voor bij zware en voormalig zware drinkers.

Effecten op hersenvolume en geheugen

De zware drinkers hadden niet alleen vaker microscopische hersenschade, maar ook een lager hersengewicht in verhouding tot hun lichaamslengte. Bovendien scoorden zij slechter op tests die het denk- en geheugenvermogen beoordelen.

Een opvallende bevinding is dat de negatieve invloed van alcohol op cognitieve functies volledig werd verklaard door de schade aan de kleine hersenvaten. Dit wijst erop dat vaatproblemen een cruciale rol spelen in het verband tussen alcoholgebruik en cognitieve achteruitgang.

Beperkingen van het onderzoek

Omdat dit onderzoek gebaseerd was op eenmalige gegevens na overlijden, konden de onderzoekers niet nagaan hoe lang of hoeveel iemand precies had gedronken. Daardoor blijven de precieze dosis-effectrelaties onzeker.

Bron:
neurology.org