Bètablokkers helpen niet altijd na een hartinfarct. Nieuw onderzoek toont dat deze veelgebruikte medicijnen bij vrouwen met een goed pompend hart zelfs schadelijk kunnen zijn. Bètablokkers worden wereldwijd standaard voorgeschreven na een hartinfarct. Ze verlagen de hartslag en bloeddruk en moeten nieuwe problemen voorkomen. Twee recente studies zetten vraagtekens bij dit beleid.
Bij mensen met een normale pompfunctie van de linkerhartkamer bleken beta-blokkers geen voordeel te bieden. Voor vrouwen met deze hartfunctie leek het gebruik zelfs risico’s te vergroten.
Deze omvangrijke studie verscheen in The New England Journal of Medicine. Ruim 8.400 deelnemers die een hartinfarct hadden doorgemaakt, werden gevolgd. De helft kreeg een bètablokker, de andere helft niet. Na gemiddeld bijna vier jaar waren de uitkomsten in beide groepen gelijk. Het risico op overlijden, hartfalen of een nieuw infarct verschilde nauwelijks.
Een aparte analyse, gepubliceerd in het European Heart Journal, richtte zich specifiek op vrouwen. Daaruit kwam naar voren dat vrouwen die bètablokkers gebruikten, slechtere vooruitzichten hadden. Vooral vrouwen met een behouden linkerventrikelejectiefractie – een maat voor hoe goed het hart bloed wegpompt – liepen meer kans op overlijden. Het risico was het grootst bij hogere doseringen. Mannen vertoonden dit patroon niet.
De onderzoekers vermoeden dat vrouwen vaker ouder waren en bijkomende aandoeningen hadden, wat de uitkomst kan beïnvloeden. Toch wijzen de resultaten op een belangrijk verschil tussen mannen en vrouwen.
Tot nu toe worden medicijnen tegen hartziekten meestal getest in groepen waar vrouwen ondervertegenwoordigd zijn. Dat kan verklaren waarom sommige bijwerkingen of verminderde effecten pas later aan het licht komen.
Ook genoemd onderzoek kent deze beperking. Slechts één op de vijf deelnemers was vrouw. Ook stopten sommige patiënten tussentijds met hun medicatie of begonnen er juist mee, wat de uitkomsten kan vertroebelen. Bovendien was het een zogeheten open-label studie: deelnemers en artsen wisten wie welke behandeling kreeg.
Toch schetsen de resultaten een duidelijk beeld. Bij mensen met een normale of licht verminderde hartfunctie lijkt het voordeel van bètablokkers minimaal. Bij vrouwen met een normale pompfunctie kan het gebruik zelfs gevaarlijk zijn.
Meer grootschalig onderzoek, met meer vrouwelijke deelnemers, is dus nodig om dit te bevestigen en te begrijpen waarom vrouwen anders reageren. Één standaardoplossing is niet altijd passend. Toekomstige behandelingen zullen waarschijnlijk meer rekening moeten houden met verschillen tussen mannen en vrouwen.
Voor patiënten nu betekent dit dat ze niet zomaar met hun medicijnen moeten stoppen. Bètablokkers zijn nog steeds bewezen nuttig bij mensen met een sterk verminderde pompfunctie of andere hartproblemen.
Bron:
