31-05-2024

Medicatieveiligheid: artsen beter leren voorschrijven

In april reikte ZonMW een ereprijs uit aan de ontwikkelaars van de landelijke Farmacotherapie Eindtoets. Een noodzakelijke toets voor artsen binnen hun basisopleiding.1 Waarom is die eindtoets eigenlijk nodig?  

In 2008 verscheen het HARM-Wrestling rapport.2 HARM is de afkorting voor Hospital Admissions Related to Medication. Het was het verslag van een onderzoek naar ziekenhuisopnames, zowel reguliere als spoedopnames, die het gevolg waren van medicatiefouten: vermijdbare fouten dus. 2,4% van alle ziekhuisopnames en 5,6% van de acute opnames bleek gerelateerd aan geneesmiddelen. Van deze opnames bleek 46% vermijdbaar. Doorgerekend naar heel Nederland zou dat om 19.000 potentieel vermijdbare opnames per jaar gaan.  

De onderzoekers onderscheidden verschillende risicocategorieën.2 Sommige geneesmiddelengroepen leveren vaker een gezondheidsrisico op, zoals antistollingsmiddelen, bloeddrukverlagers, middelen die bloedglucose verlagen en sommige pijnstillers. Daarnaast zijn er ook bepaalde patiëntgroepen die meer risico lopen, zoals ouderen en mensen die al bepaalde aandoeningen hebben, of al bepaalde geneesmiddelen gebruiken. De combinatie van sommige geneesmiddelen kan ook extra risico opleveren.  

Het rapport leidde tot een aanzienlijke lijst aanbevelingen met de focus op medicatieveiligheid.2 De huisarts of medisch specialist die een middel voorschrijft, speelt hierbij een belangrijke rol. Kennis over medicatieveiligheid is dus cruciaal. Maar tot dan toe werd in de opleiding tot basisarts niet specifiek getoetst op farmacotherapeutische kennis.1 Wie bij elk tentamen alle farmacotherapievragen oversloeg en de rest goed deed, slaagde zonder één punt te scoren op het voorschrijven van geneesmiddelen.  

 Daar bracht het HARM-rapport verandering in. De aanbevelingen uit het rapport vormden de start voor de ontwikkeling van de Farmacotherapie Eindtoets.1 In die toets moeten studenten laten zien dat ze kennis hebben van risicopopulaties met de bijbehorende patiëntkenmerken, maar ook van interacties tussen geneesmiddelen. Ze moeten weten hoe je voorkomt dat er iets fout gaat en hoe je de effecten van een medicamenteuze behandeling bijhoudt. En ze moeten zich realiseren dat ze terughoudend moeten zijn met middelen die pas kort op de markt zijn, omdat de bijwerkingen op lange termijn dan nog niet bekend zijn.  

 Sinds 2021 is de Farmacotherapie Eindtoets realiteit en in bijna alle medische faculteiten is slagen inmiddels een voorwaarde om door te kunnen.1 De toets wordt afgenomen onder studenten in het vijfde jaar, wanneer ze zelf onder supervisie medicijnen gaan voorschrijven. Van de 60 vragen moeten er 51 goed worden beantwoord om te slagen. Zo’n 29% zakt de eerste keer en 5% heeft 3 pogingen nodig om te slagen.  

 ZonMW heeft dit praktijkinitiatief tot beter voorschrijven beloond met de prestigieuze ereprijs: een ZonMW parel.1 

 Bronnen: 

1 ZonMw Parel voor verplichte landelijke eindtoets farmacotherapie
2 https://ephor.nl/wp-content/uploads/2018/12/harm-wrestling-rapport-feb-08.pdf  

Uit dezelfde categorie

Patiëntervaringen met psychedelica

Psychedelica, hallucinogene drugs, kunnen een breed scala aan effecten veroorzaken. En zowel schade als genezing. Psychedelica kunnen namelijk worden gebruikt als behandeling voor psychische stoornissen. De afgelopen jaren is klinisch onderzoek naar psychedelische...

Het laatste nieuws

Wandelen werkt: Minder zitten en in beweging

Ivonne Pappot is Mindful Walk-instructeur. Mindful Walk is een combinatie van wandelen, mindfulness en ademhalingstechnieken. Voor Medisch Dossier schreef Ivonne een reeks columns over waarom wandelen werkt. Dit is het eerste deel. Tijdens de coronacrisis maakte het...

Orthomoleculaire therapie bij parkinson

Orthomoleculaire therapie richt zich op het herstellen van lichaamsbalansen door middel van voeding en voedingsstoffen. Deze therapie gaat uit van het idee dat genetische- en omgevingsfactoren samen met fysieke kenmerken invloed hebben op de processen in het lichaam....

Lekker en ook gezond: Paddenstoelenrisotto

Minimaal twee keer per week paddenstoelen eten lijkt de achteruitgang van het brein (neurodegeneratie) tegen te gaan. Shiitake, haver en gerst bevatten namelijk zogenaamde bèta-glucanen. Dit zijn prebiotische vezels, met een brede werking op zowel een gezond...