Op zoek naar ketonen

Het ketogeen dieet heeft een gunstig effect op onze glucosehuishouding, maar het vergt ook iets anders: discipline.

Er was een tijd dat het ketogeen dieet niet nodig was. Ons lichaam was in vroegere tijden prima in staat om zelf de stofwisseling te regelen. Om te begrijpen waarom dit proces bij de huidige mens zo onder druk staat, moeten we terug naar de oermens, naar de tijd dat eten niet altijd voorhanden was.

Metabole flexibiliteit

Ons lichaam en brein kunnen snel energie aanmaken uit glucose, maar ook overschakelen op vetverbranding. De oermens schakelde moeiteloos tussen beide heen en weer, om de tijd te overbruggen dat er geen voedsel beschikbaar was. Dit wordt ook wel ‘metabole flexibiliteit’ genoemd. Die metabole flexibiliteit is bij de gemiddelde westerse mens ver te zoeken. Onder andere door de constante aanvoer van voedsel, de ‘verarming’ van ons voedsel (zie ook mijn bijdrage voor de rubriek Focus vanaf p30), de grote hoeveelheden snelle koolhydraten(suikers), chronische stress en ons zittende leven. Hierdoor kan menig mens alleen nog energie aanmaken uit glucose.

Deze ‘metabole starheid’ leidt in veel gevallen tot insulineresistentie, het hyperinsulinemie metabool syndroom en in het kielzog daarvan diabetes 2. Als er íets is wat gezond oud worden in de weg staat, dan is het misschien wel metabole starheid. Om weer metabool flexibel te worden, zijn een gezonde voeding en leefstijl van groot belang. Het ketogeen dieet lijkt hiervoor effectief.

Vetten

Zoals ook in de reportage te lezen is, vormt vet het hoofdbestanddeel van je voeding. Dat betekent dat menig ketogeen recept bestaat uit: vlees, vis, schaaldieren, eieren, volle zuivelproducten, kaas, roomboter, reuzel, (slag)room en mayonaise. Niet voor iedereen een straf. Bovendien geeft het vet een verzadigd gevoel. Wil je je stofwisseling ‘resetten’, dan is het belangrijk om ook optimaal voor je darmen te zorgen. De vier doelstellingen van het ketogeen dieet zijn immers: een gezond glucosemetabolisme, balans in neurotransmitters, minder oxidatieve stress en minder ontstekingen.1 Een gezonde darmflora speelt bij alle vier een prominente rol.2-4

Daarom acht ik de volgende tips van groot belang:

Eet maximaal van de groenten die je wél mag eten: je darmbacteriën hebben minsten 30-40 g vezels per dag nodig. Omdat vezelrijke granen, peulvruchten en veel fruitsoorten taboe zijn, zul je je microbioom meer vezelrijke groenten moeten voorschotelen (zie kader hieronder).

Probeer het merendeel van je vetten uit een plantaardige bron te halen. In oktober 2020 werd bekend dat we toch weer méér in plaats van minder vlees zijn gaan eten.5 Een van de redenen hiervoor was de opkomst van koolhydraatarme diëten waarin meer dierlijk eiwit/vet wordt genuttigd. Nog meer dierlijk voedsel is noch voor de planeet, noch voor onze gezondheid een goed idee.

Als je dierlijke vetten eet, houd dan je omega 3/6-balans goed in de gaten. Tenzij de dierlijke vetten écht afkomstig zijn van dieren die hebben losgelopen (of hebben gezwommen/gevlogen) en hun eigen kostje hebben opgescharreld, bevatten ze meer omega 6 dan omega 3. Een disbalans tussen omega 6 en omega 3 kan
mogelijk insulineresistentie en overgewicht in de hand werken.6 En chronische laaggradige ontstekingen juist aanjagen of verergeren. Omega 9-vetzuren, zoals olijfolie en avocado(olie), verminderen juist het risico op insulineresistentie.7

Bronnen
1 Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes. 2020 Oct;27(5):269-274
2 Clin Nutr. 2014 Apr;33(2):198-203
3 Front Endocrinol (Lausanne). 2020;11:25
4 Nutrients. 2018 Oct; 10(10): 1499
5 https://www.ad.nl/koken-en-eten/dit-is-waarom-we-meer-vlees-zijn-gaan-eten-ondanks-supermarkten-vol-vleesvervangers~a453ed24/
6 Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes. 20(1):56-617
7 Public Health Nutr. 2009 Sep;12(9A):1607-17

Belang van vezels

Een gebrek aan vezels in je voeding door te weinig koolhydraten kan verstrekkende gevolgen hebben voor je gezondheid en de diversiteit van je microbioom. Het kan leiden tot vermindering van korteketenvetzuren. Onderzoekers denken dat er sneller ontstekingen ontstaan door de verminderde aanmaak van korteketenvetzuren. Dit geldt alleen als koolhydraten worden vervangen door dierlijke vetten en eiwitten. Deze gevolgen werden niet gezien als mensen plantaardige eiwitten en vetten als vervanger aten.

Bronnen
1 www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S2468-2667%2818%2930135-X

 

 

Maak kennis met Medisch Dossier

Proefabonnement

  • 3 Nummers voor € 15
  • Toegang tot het online archief
  • Stopt automatisch

Sluit een proefabonnement af >>

 

Gratis opties

Liever even gebruikmaken van de gratis opties? We hebben je er graag bij:

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere artikelen van Rineke Dijkinga

Flemming Lehrmann over Lichtvoedsel

Basisrecept voor elke dag

Vervroegde overgang

Power voor je brein

De analogie tussen bodem, darmen en brein

Een rood lampje: Bram Bakker

Mijn vriend Eric Elbers werkt aan de opvolger van het legendarische boek Het lichaam liegt nooit van haptonoom Ted Troost. Hij vertelt vaak smakelijk over de geschiedenis van dit ondergewaardeerde vak. De grondlegger heette Frans Veldman (1921-2010). Hij was ook de...

Behandelopties zonder medicatie Hyperactieve hond?

Boxer Tyson is geen puppy meer, maar hij is nog steeds hyperactief. Zijn baasjes denken dat hij ADHD heeft. De dierenarts wil daarom Prozac voorschrijven. Is dat nodig? Holistisch dierenarts Rohini Sathish geeft tips zonder medicatie. Hyperactiviteit is een extreem...

Je brein aan de pil

Van de recentste publicaties tot aan tijdloze klassiekers. Boeken zijn een waardevolle bron van inspiratie bij het maken van gezondheidskeuzen. Dit keer geven we aandacht aan Je brein aan de pil van Sarah Hill, hoogleraar en onderzoeker op het gebied van sociale...

Rineke Dijkinga avatar

Over de auteur

Rineke Dijkinga heeft ruim vijtien jaar mensen met chronische klachten begeleid als natuurgeneeskundig- en orthomoleculair therapeut. Haar cliënten waren op zoek naar praktische tips en recepten en zo schreef ze in 2011 haar eerste boek waarin, naast gemakkelijke recepten, het ''weten over eten' de rode draad vormt. Sinds 2019 richt ze zich alleen nog op het verspreiden van haar kennis via artikelen, trainingen, lezingen en boeken. Om haar kennis omtrent de voedingswaarde van ons eten verder te verdiepen, kocht ze met de opbrengt van haar boeken een paar hectare landbouwgrond waar alles draait om 'gezondheidswaarde per hectare'.
Lees meer artikelen van Rineke Dijkinga