Column
Laat een klein wondje geen groot probleem worden
Een wondje aan het onderbeen lijkt soms onschuldig. Toch kan zo’n plek wekenlang openblijven, steeds terugkeren en uiteindelijk het lopen ernstig beperken. We spreken dan van een open been, of ulcus cruris. Veel mensen die ik zie, hebben dan al jarenlang wondzorg, compressie of een vaatbehandeling gehad, zonder blijvend resultaat. Juist dan is het nodig om verder te kijken dan de wond alleen.
Wendy Lin behandelt binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde mensen bij wie een open been ondanks jarenlange wondzorg niet geneest.
Bij een open been is de wond zelden het hele verhaal
Bij een veneus ulcus ligt het probleem meestal dieper dan de huid. De kleppen in de beenaderen sluiten niet goed of de afvoer is belemmerd. Daardoor blijft de druk in de aderen hoog en hoopt vocht zich op. De huid krijgt het steeds moeilijker: eerst ontstaan zwelling, jeuk, eczeemachtige plekken of een bruine verkleuring, later kan de huid hard worden en openbreken. Vaak zit de wond aan de binnenzijde van het onderbeen, boven de enkel.
Een wond die na twee weken niet duidelijk geneest, verdient beoordeling door de arts. Dat geldt eerder bij toenemende roodheid, warmte, pijn, pus, koorts, een plotseling dik been of een koude, bleke voet. Niet iedere beenwond is immers veneus; ook slagaderproblemen, diabetes, infectie of een huidafwijking kunnen een rol spelen.
Bewegen én de druk verlagen
De kuitspieren vormen een natuurlijke pomp. Wandelen en regelmatig de voeten op en neer bewegen helpen het bloed terug naar het hart. Vermijd daarom urenlang stilzitten of stilstaan. Leg de benen bij rust zo mogelijk wat hoger en verzorg een kwetsbare huid dagelijks met een neutrale vette crème. Compressie kan de veneuze druk verminderen en is voor veel patiënten waardevol. Maar wanneer een wond ondanks langdurige compressie en wondzorg niet geneest of telkens terugkomt, is herhaling van dezelfde aanpak niet genoeg. Dan moeten ook andere oorzaken van druk en stagnatie worden onderzocht.
De kuitspieren werken als een pomp: dagelijks wandelen verlaagt de druk in de aderen van het onderbeen.
Een bredere blik op herstel
Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde kijk ik naar het hele gebied waardoor bloed, vocht en energie moeten bewegen. Een scheefstand van het bekken, gespannen diepe spieren in de lies en kuiten en een harde, weinig beweeglijke fascie kunnen de plaatselijke druk verder verhogen. De behandeling kan daarom bestaan uit acupunctuur en manuele correctie, het losmaken van diepe spierspanning, fasciadecompressie en, wanneer dat zorgvuldig is geïndiceerd, oppervlakkig aderlaten rond het aangedane gebied.
Praktijkvoorbeeld
Een 80-jarige vrouw had al jarenlang ernstige zweren aan beide onderbenen. Ondanks langdurige reguliere behandeling bleven de wonden bestaan. De huid was zwart verkleurd en haar hielen waren zo hard geworden dat zij geen schoenen meer kon dragen. Na zes maanden intermitterende behandeling met acupunctuur, het verminderen van spierspanning en fasciadecompressie sloten de zweren. Zij kon weer schoenen dragen, normaal lopen en sporten. Met periodieke onderhoudsbehandelingen heeft zij dit resultaat inmiddels tien jaar behouden.
