Doordat mensen minder bereid zijn medicijnen te gebruiken, ontstaat er ruimte voor leefstijlaanpassingen. Dat concludeert stichting Voeding Leeft na een onderzoek van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM).1
In Nederland gebruiken ongeveer 11 miljoen mensen op regelmatige basis medicijnen. Om stil te staan bij de kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid van dit medicijngebruik, organiseert het IVM elk jaar op 9 januari de Dag van Verantwoord Medicijngebruik.2
In 2024 stond deze dag in het teken van demedicalisering. Dit is een mooi woord voor het terugdringen van de vanzelfsprekendheid waarmee medicijnen het antwoord vormen op tal van klachten, zonder daarmee de oorzaak van de klacht weg te nemen.
Als voorbereiding op de Dag van Verantwoord Medicijngebruik onderzocht IVM hoeveel mensen één of meer medicijnen gebruiken. Ze vroegen patiënten die medicijnen gebruiken of ze weten wat ze slikken en voor hoe lang. Ze vroegen ook of patiënten tevreden zijn met de geneesmiddelen, of dat ze juist zouden willen afbouwen of stoppen. En als dat laatste het geval is, of ze hier hulp bij nodig hebben. of dat ze advies van hun (huis)arts of apotheker hebben gevraagd.
Uit de resultaten bleek dat bijna 40% van de patiënten ontevreden is met de medicijnen die ze gebruiken. De meest genoemde middelen waar ze mee zouden willen stoppen zijn bloeddrukverlagers, cholesterolverlagers, antidepressiva en maagzuurremmers. Dit zijn tevens de meest gebruikte geneesmiddelgroepen in Nederland.
Bijwerkingen vormen de belangrijkste reden (36%) dat mensen willen stoppen met medicijnen. Twijfel aan de effectiviteit en praktische problemen bij het gebruik worden ook vaak genoemd. Toch beginnen de meeste patiënten (70%) geen gesprek met hun arts of apotheker over hun wens te stoppen, omdat ze denken dat stoppen toch niet mogelijk is, of dat de zorgverlener geen tijd heeft voor zo’n gesprek.
IVM roept zorgverleners daarom op om periodiek een APK-gesprek te voeren. APK staat hierbij voor Alle Pillen Kloppen, ofwel: de juiste en alleen noodzakelijke geneesmiddelen in de juiste dosering.
Stichting Voeding Leeft ziet deze ontwikkeling als een kans om bij chronische aandoeningen het alternatief voor geneesmiddelen onder de aandacht te brengen, namelijk leefstijlaanpassingen.1 Dat werkt, met voldoende motivatie, tijd en aandacht, om van gezondheidsklachten af te komen. Programma’s als de Geïntegreerde Leefstijl Interventie5 (GLI) en Keer Diabetes2 Om4 hebben al laten zien dat mensen door leefstijlinterventies helemaal kunnen stoppen met geneesmiddelen en zich weer gezond en fit voelen.
Bronnen:
- https://voedingleeft.nl/keer-diabetes-om/uitgelicht/nieuws/afnemende-populariteit-medicatie-biedt-podium-voor-leefstijl?utm_source=Voeding+Leeft+algemeen+-+nieuwsbrief&utm_campaign=f17059d4de-EMAIL_CAMPAIGN_2024_01_29_02_35&utm_medium=email&utm_term=0_-f17059d4de-%5BLIST_EMAIL_ID%5D
- Dag van Verantwoord Medicijngebruik: Instituut Verantwoord Medicijngebruik
- Persbericht: Instituut Verantwoord Medicijngebruik
- https://www.diabetesfonds.nl/over-diabetes/nieuws/steeds-meer-wetenschappelijk-bewijs-voor-effectiviteit-keer-diabetes2-om
- https://www.zorginstituutnederland.nl/Verzekerde+zorg/gecombineerde-leefstijlinterventie-gli-zvw