Wat leren traditionele voeding en leefpatronen ons?

Voedingsonderzoeker Weston A. Price

Begin 20e eeuw reisde een Canadese tandarts genaamd Weston A. Price de wereld rond om traditionele gemeenschappen en hun dieet te bestuderen. Over zijn lange zoektocht naar de geheimen van optimale gezondheid verscheen in 1939 het boek Voeding en lichamelijke degeneratie. Hieruit zijn nog steeds waardevolle voedingsrichtlijnen te filteren.

Weston A. Price (1870-1948) was een toegewijde tandarts en onderzoeker gevestigd in Cleveland, in de Amerikaanse staat Ohio. Zijn interesse in de relatie tussen voeding en tandheelkundige gezondheid dreef hem tot een wereldwijd onderzoek naar traditionele samenlevingen, dat tien jaar duurde. Tijdens zijn reizen documenteerde Price nauwgezet de diëten en leefstijlen van diverse ‘primitieve’ bevolkingsgroepen, van Zwitserse Alpendorpelingen tot Pacific Islanders. Hij was vastberaden om te begrijpen wat hun traditionele diëten inhielden en welke impact deze hadden op hun fysieke en mentale gezondheid.

Price observeerde dat degenen die vasthielden aan traditionele diëten een uitzonderlijke tandheelkundige gezondheid vertoonden, een robuuste lichaamsbouw hadden en een goede weerstand tegen chronische ziekten. Dit stond in schril contrast met populaties die werden blootgesteld aan moderne, bewerkte voedingsmiddelen. Deze voedingspatronen hadden tekorten aan essentiële voedingsstoffen en bevorderden het ontstaan van diverse gezondheidsproblemen. De overgang naar moderne diëten ging gepaard met tandheelkundige problemen, een verhoogde vatbaarheid voor infecties en een toename van chronische ziekten.

In zijn boek Voeding en lichamelijke degeneratie presenteerde Price een uitgebreid verslag van zijn gevonden correlatie tussen voeding en welzijn.1 Zijn werk benadrukte de cruciale rol van voedingsrijke, onbewerkte voedingsmiddelen bij het behouden van optimale gezondheid en het voorkomen van degeneratieve ziekten (zie ook het kader ‘Richtlijnen Weston Price voedingspatroon’).

Met ons huidige voedingspatroon kwamen de gebitsproblemen

Traditioneel versus modern

Price bestudeerde geïsoleerde en niet-gemoderniseerde gemeenschappen zoals de Inuit, Afrikaanse stammen en Peruaanse indianen. Hij ontdekte opvallende verschillen tussen deze traditionele gemeenschappen en hun gemoderniseerde tegenhangers in termen van fysieke gezondheid en voedingsgewoonten.1 De traditionele voedingspatronen van deze gemeenschappen bevatten voedingsmiddelen die rijk zijn aan essentiële voedingsstoffen, zoals vitaminen, mineralen, en gezonde vetten, wat resulteert in een goede algehele gezondheid. Ook hadden deze mensen significant minder last van tandbederf.

De Inuit, bijvoorbeeld, hadden een dieet dat bestond uit vis, zeehonden, walvisvlees en andere zeedieren, wat hen voorzag van essentiële omega-3 vetzuren en vitamine D. Deze voedingsstoffen speelden een cruciale rol bij het behouden van gezonde botten en een goed functionerend zenuwstelsel. Iets wat ook wordt ondersteund in de recente literatuur.2

In tegenstelling tot hun geïsoleerde tegenhangers, ervoeren de gemoderniseerde Inuit een toename van welvaartsziekten zoals diabetes, hart- en vaatziekten en tandbederf als gevolg van de overgang naar een westers dieet rijk aan bewerkt voedsel en suikers.1

Price vond over het algemeen dat traditionele voedingspatronen rijk waren aan volwaardige, onbewerkte voedingsmiddelen zoals vlees, vis, groenten, fruit, noten en zaden. Deze diëten bevatten essentiële voedingsstoffen in hun natuurlijke vorm en waren vrij van geraffineerde suikers, koolhydraten en bewerkte plantaardige oliën.

Price zag verder dat de voeding van aanstaande moeders een directe invloed heeft op de gezondheid en ontwikkeling van hun kinderen. Vrouwen die een voedingspatroon volgden dat rijk was aan essentiële voedingsstoffen, vertoonden een lager risico op prenatale ontwikkelingsproblemen en gezondheidsproblemen bij hun kinderen.1,3 Voedingstekorten tijdens de zwangerschap kunnen leiden tot groeistoornissen, cognitieve achteruitgang en verhoogde vatbaarheid voor ziekten bij het kind.

Bodemkwaliteit

Een ander belangrijk aspect dat Price benadrukte, was de relatie tussen de kwaliteit van de bodem en de voedingswaarde van gewassen. Moderne landbouwpraktijken hebben geleid tot bodemuitputting, waardoor planten minder essentiële voedingsstoffen bevatten dan voorheen.4 Hierdoor krijgen mensen via hun dieet mogelijk niet voldoende voedingsstoffen binnen, zelfs als ze een gevarieerd voedingspatroon volgen.

Intensieve landbouw heeft een aanzienlijke invloed op de vitamine- en mineraleninhoud van voedsel. Studies tonen aan dat intensieve landbouwmethoden leiden tot uitputting van essentiële voedingsstoffen in de bodem, waaronder calcium, magnesium, selenium en ijzer.5 Dit leidt tot een verarming van de voedingswaarde van gewassen, wat een nadelig effect heeft op de gezondheid.6

Gelukkig zijn er oplossingen om de bodemkwaliteit te verbeteren en de voedingswaarde van groenten en fruit te verhogen. Het bevorderen van biologische landbouwpraktijken is een belangrijke stap. Studies tonen aan dat biologische landbouwmethoden de bodemvruchtbaarheid verbeteren en een hoger gehalte aan voedingsstoffen in gewassen mogelijk maken.7 Het vermijden van het gebruik van synthetische pesticiden en kunstmeststoffen draagt ook bij aan het behoud van de bodemgezondheid en het verbeteren van de voedingskwaliteit van de gewassen.8

Richtlijnen Weston Price voedingspatroon

Hieronder zijn de richtlijnen voor een gezond voedingspatroon volgens de filosofie van Weston A. Price weergegeven.1,2 Zijn benadering benadrukt het belang van voedingsdiversiteit, onbewerkte voeding en traditionele bereidingsmethoden voor een optimale gezondheid.

  1. Eet volwaardige, onbewerkte voedingsmiddelen in hun natuurlijke staat. Vermijd sterk bewerkte voedingsmiddelen vol toegevoegde suikers, transvetten en kunstmatige toevoegingen.
  2. Eet dierlijke producten van grasgevoerde dieren, bij voorkeur vlees, orgaanvlees en eieren. Deze producten bevatten essentiële voedingsstoffen en vetzuren die belangrijk zijn voor onze gezondheid.
  3. Eet wilde vis en schelpdieren uit schone wateren. Vermijd gekweekte vis vanwege mogelijke verontreinigingen en een minder gunstige voedingswaarde.
  4. Gebruik volvette melkproducten van grasgevoerde koeien, bij voorkeur rauw en/of gefermenteerd. Deze producten zijn rijk aan voedingsstoffen en gunstige bacteriën.
  5. Gebruik traditionele dierlijke vetten zoals reuzel, rundervet, eigeel, room en boter in je kook- en bakprocessen.
  6. Beperk het gebruik van traditionele plantaardige oliën, zoals extra vierge olijfolie en kokosolie, en vermijd sterk bewerkte oliën.
  7. Voeg levertraan toe aan je dieet om voldoende vitamine A en D binnen te krijgen, wat essentieel is voor een goede gezondheid.
  8. Vul je dieet aan met verse biologische groenten en fruit, bij voorkeur vers en onbewerkt.
  9. Bereid granen, peulvruchten en noten zorgvuldig door ze te weken, kiemen of fermenteren om de voedingswaarde te verbeteren en anti-nutriënten, zoals lectinen en fytinezuur te verminderen.
  10. Integreer lacto-gefermenteerde groenten, fruit, dranken en condimenten in je dieet, omdat deze rijk zijn aan probiotica en gemakkelijker te verteren zijn.
  11. Maak zelf bouillon van de botten van kip of rund om waardevolle voedingsstoffen toe te voegen aan je maaltijden.
  12. Beperk het gebruik van zoetstoffen tot natuurlijke, ongeraffineerde opties zoals rauwe honing, ahornsiroop en stevia.
  13. Kook en bereid voedsel in geschikte materialen zoals roestvrij staal, gietijzer, glas of hoogwaardig emaille.
  14. Kies voor gefilterd water en ongeraffineerd zout om je vochtbalans op peil te houden en essentiële mineralen binnen te krijgen.
  15. Maak indien nodig gebruik van natuurlijke, op voeding gebaseerde supplementen (dat wil zeggen, met verbindingen zoals zij in de voeding voorkomen) en zorg voor voldoende slaap, lichaamsbeweging en blootstelling aan natuurlijk licht.
  16. Cultiveer positieve gedachten en praktiseer vergevingsgezindheid als onderdeel van een gezonde leefstijl.

 

Bronnen

  1. Dietary guidelines, via westonaprice.org.
  2. Price, W.A. (2009). Nutrition and Physical Degeneration. Price-Pottenger Nutrition Foundation.

Kritiek op Weston Price

Price staat bekend om zijn studies over traditionele voedingspatronen en de invloed op de gezondheid. Zijn werk heeft bijgedragen aan ons begrip van voeding, maar het is belangrijk om de mogelijke tekortkomingen van zijn onderzoek te bekijken.

Het onderzoek van Price was voornamelijk observationeel en retrospectief van aard. Hij reisde naar verschillende delen van de wereld om traditionele gemeenschappen te bestuderen en hun voedingsgewoonten te observeren. Price baseerde zijn conclusies voornamelijk op visuele waarnemingen en fotografische documentatie van de mondgezondheid en fysieke kenmerken van de onderzochte populaties.

Een kritiek op deze methodologie is dat het gebrek aan gestandaardiseerde meetmethoden en kwantitatieve gegevens de wetenschappelijke validiteit van zijn bevindingen aantast. Het ontbreken van controle- en interventiegroepen maakt het moeilijk om causale verbanden vast te stellen tussen voeding en gezondheid.

Price selecteerde traditionele populaties op basis van hun vermeende goede gezondheid en fysieke kenmerken. Hoewel dit een logische benadering lijkt, ontstaat hiermee de kans op het selecteren van specifieke groepen en dus op een vertekening van zijn bevindingen. Dit kan resulteren in een overschatting van de gezondheidsvoordelen van de onderzochte traditionele voedingspatronen. Bovendien kan de selectie van populaties zijn gebaseerd op culturele voorkeuren, die op hun beurt de resultaten kunnen beïnvloeden. Price richtte zich bijvoorbeeld voornamelijk op geïsoleerde samenlevingen en vergeleek hun gezondheid en welzijn met die van gemoderniseerde samenlevingen. Deze beperkte focus kan leiden tot vertekende conclusies, omdat het moeilijk is om de invloed van één enkele factor, zoals voeding, los te koppelen van andere sociaal-economische, leefstijl- en genetische variabelen die van invloed kunnen zijn op de gezondheid.

Ook moet er rekening worden gehouden met de historische en culturele context waarin Price zijn onderzoek uitvoerde. In de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw waren de kennis en methodologie op het gebied van voedingsonderzoek aanzienlijk beperkter dan vandaag.

Hoewel de observaties van Price waardevol waren en hebben bijgedragen aan het begrijpen van traditionele voedingspatronen, is het van belang om zijn werk kritisch te bekijken en aanvullend onderzoek uit te voeren. Recente studies hebben aangetoond dat primitieve diëten gunstig kunnen zijn, maar benadrukken ook het belang van evenwichtige voeding en individuele variatie in voedingsbehoeften. Hieraan is echter met de richtlijnen van Price nog steeds goed te voldoen.

Conclusie

Hoewel we niet terug kunnen naar een volledig traditionele voeding en leefstijl, kunnen we wel leren van de principes van traditionele gemeenschappen en deze toepassen in ons moderne leven. Denk aan het consumeren van onbewerkt voedsel, het vermijden van overmatige suikerinname, het integreren van gezonde vetten en kwalitatief hoogwaardige eiwitten in onze voeding. Daarnaast kunnen we stappen zetten om duurzaam voedsel te ondersteunen en te kiezen voor producten die zijn geteeld op vruchtbare grond met behoud van essentiële mineralen.

Bronnen

  1. Price, W.A. (2009). Nutrition and Physical Degeneration. Price-Pottenger Nutrition Foundation.
  2. Dewailly, E. et al. (2001). n-3 fatty acids and cardiovascular disease risk factors among the Inuit of Nunavik. The American journal of clinical nutrition, 74(4), 464-473.
  3. Petry, N. et al. The WHO Global Nutrition Monitoring System: Pregnancy nutrition surveillance in the context of a changing global environment. Food and Nutrition Bulletin, 36(2_suppl), S92-S107.
  4. Davis, D. R. (2009). Declining fruit and vegetable nutrient composition: What is the evidence? HortScience, 44(1), 15-19.
  5. Smith, P. et al. (2013). Climate change and sustainable food production. Proceedings of the Nutrition Society, 72(1), 21-28.
  6. Davis, D. R. et al. (2004). Changes in USDA food composition data for 43 garden crops, 1950 to 1999. Journal of the American College of Nutrition, 23(6), 669-682.
  7. Seufert, V. et al. (2012). Comparing the yields of organic and conventional agriculture. Nature, 485(7397), 229-232.
  8. Brevik, E. C. et al. (2014). Soil health: The basis for sustainable agriculture. Journal of Soil and Water Conservation, 69(6), 178A-184A.

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere artikelen van Cindy de Waard

Parasitaire darminfecties

Beter naar je gevoel (leren) luisteren deel 2

Luister (niet) altijd naar je gevoel; Deel 1

Aderverkalking: Een Stille Bedreiging voor de Gezondheid

Breekbare botten: Kun je osteoporose tegengaan?

Column dr. Wendy Lin; Handzenuw in de knel

Anderhalf jaar geleden kwam een man in mijn praktijk. Hij was net gepensioneerd. Zijn hele leven was hij internationaal correspondent geweest, dus hij had veel tijd achter zijn toetsenbord doorgebracht. Tuinieren was de hobby waarin hij altijd zijn rust had gevonden....

Cindy de Waard avatar

Over de auteur

Cindy de Waard is natuurgeneeskundige en farmaceutisch wetenschapper. Zij heeft zich enkele jaren beziggehouden met wetenschappelijk onderzoek op het gebied van darmgezondheid en richt zich op dit moment op het behandelen van mensen met darm gerelateerde klachten. Naast haar werkzaamheden als therapeut geeft zij gezondheidsvoorlichting met als doel het belang van een gezonde darm onder de aandacht te brengen.
Lees meer artikelen van Cindy de Waard