29-09-2008

Supplementen: noodzaak of bijzaak?

In april van dit jaar gaf de gerenommeerde Mayo Clinic in Amerika een persbericht uit met de boodschap dat Vitamine- en voedingsupplementen niet nodig zijn als we maar gezond en gevarieerd eten. Hebben ze daar wel gelijk in? Hierna leest u waarom het toch nuttig kan zijn extra supplementen te nemen.

Overheidsinstanties in de Verenigde Staten maar ook in Nederland blijven ons voorhouden dat extra vitaminen en voedingssupplementen overbodig zijn wanneer we evenwichtig en gevarieerd eten. Dit standpunt wordt ondersteund door de wetgeving van Europese autoriteiten waardoor de toegestane bovengrens van supplementen binnenkort wel eens tot een heel lage waarde teruggebracht zou kunnen worden. Alle onderzoeken wijzen echter in een andere richting.

De ‘aanbevolen dagelijkse hoeveelheid’ (recommended daily allowance – RDA) werd ooit opgesteld om ziekten zoals rachitis (Engelse ziekte) en scheurbuik – veroorzaakt door vitaminegebrek – te voorkomen. In Nederland gebruiken we het begrip ‘Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid’ (ADH), opgesteld door de Nederlandse Gezondheidsraad.

Gezondheidsautoriteiten en artsen omarmen nog steeds de visie dat we die ADH wel binnenkrijgen wanneer we gezond eten. Hij is gebaseerd op de aanname dat voedsel inderdaad bevat wat het belooft: sinaasappelen zijn rijk aan vitamine C, tarwe bevat veel selenium, waterkers is een goede bron van ijzer. Maar klopt dat nog wel? Hierna volgen enkele feiten van voedingsanalisten.

Feiten over voeding

– Ons voedsel is bij lange na niet meer zo rijk aan vitaminen en mineralen als honderd jaar geleden. Een vergelijking van de voedingswaarde in 1963 en nu laat zien dat het calcium- en vitamine A-gehalte van broccoli en appelen bijvoorbeeld gehalveerd is, de hoeveelheid vitamine C in paprika met 30 procent is gedaald, dat waterkers 88 procent minder ijzer bevat en bloemkool 50 procent minder vitamine C.

Uit een overzichtsonderzoek dat tussen 1983 en 1993 hiernaar werd gedaan, bleek dat in zeven Europese landen een gemiddelde hoeveelheid selenium van 79 mcg/L in het bloed werd gevonden, terwijl 100 mcg/L als optimaal werd beschouwd. In 1994 bleek in een Engels onderzoek dat de seleniumwaarde echter slechts 34 mcg/L bedroeg bij een normaal dagelijks voedingspatroon. Dat is erg laag, zelfs vergeleken met de in Engeland geldende ADH van 75 mcg per dag1.

Een van de oorzaken dat er minder mineralen in onze voeding zitten, is massaproductie. Daarbij is de hoeveelheid belangrijker dan de kwaliteit. Zo wordt de meeste sla die in de supermarkt te koop is, op hydrocultuur gekweekt (in water) en komt deze groente niet eens meer met de grond – waaraan trouwens allang alle mineralen zijn onttrokken – in aanraking.

Een andere oorzaak is dat voedsel steeds langer wordt bewaard, waardoor voedingsstoffen verloren gaan. Moderne methoden van voedselbereiding, zoals verhitten in de magnetron, verminderen de voedingswaarde nog meer.

– De meesten van ons krijgen te weinig vitaminen en mineralen (micronutriënten) binnen. In het Engelse nationaal onderzoek naar voeding en voedingswaarde NDNS (National Diet and Nutrition Survey) werd geconstateerd dat 66 procent van de volwassenen onvoldoende vitamine B2 binnenkrijgt, 50 procent van de meisjes een magnesiumtekort heeft en 9 procent van oudere vrouwen een ijzertekort.

– Wat wij eten, wordt niet allemaal in het bloed opgenomen. De Britse voedingsdeskundige dr. Alan Stewart kwam tot de ontdekking dat slechts 20 tot 50 procent van de voedingstoffen uit ons eten daadwerkelijk in ons bloed wordt opgenomen.

– Volgens de toonaangevende Harvard Medical School hebben wij allemaal vitaminesupplementen nodig2.

– Voor een optimale gezondheid hebben wij veel meer dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden nodig. Door 13.000 personen vijftien jaar lang te volgen konden onderzoekers de SONA berekenen, de geadviseerde optimale nutriënteninname (suggested optimal nutritional allowance)3.

– De Europese ADH voor vitamine D is 5 mcg per dag. Eén dag in de zon levert echter al 10.000 mcg op. Dr. Robert Verkerk, directeur van de UK Natural Health Alliance, is van mening dat onze gezondheid gebaat zou zijn bij een extra dosis vitamine D in de orde van grootte van 100-1000 maal de ADH.

– De behoefte aan micronutriënten hangt af van ons genotype (onze genetische blauwdruk). Sommige genotypen hebben een grotere behoefte aan foliumzuur en vitamine B6, B12 en B2. Analyse van een aantal gevallen van borstkanker bracht aan het licht dat degenen met een lager dan gemiddeld foliumzuurniveau of een bovengemiddeld homocysteïneniveau (een aminozuur) een hoger risico van borstkanker hadden; lage spiegels vitamine B12 bleken samen te hangen met een groter risico op borstkanker bij vrouwen na de menopauze4.

– Sommige aandoeningen veroorzaken een grotere behoefte aan supplementen. Zo hebben mensen met autisme meer behoefte aan vitamine B6. Uit 21 van 22 onderzoeken bleek het gunstige effect van een hoge dosis B6 – gemiddeld 17,5 mg per kg lichaamsgewicht, dat wil zeggen: meer dan 1000 mg per dag bij een persoon met een gewicht van zo’n 60 kg5. Ter vergelijking: de ADH in Nederland is 1,5 mg/dag.

– Ons genetische paspoort bepaalt wat veilig voor ons is. Hoewel in Nederland de huidige aanbeveling voor vitamine B6 1,5 mg per dag is, is dit veel te weinig voor mensen met een speciale enzymvariant. Zij hebben een veel grotere behoefte aan vitamine B6.

– Wanneer we ziek zijn, hebben we een veel grotere behoefte aan micronutriënten. Zo wordt gezegd dat een dosis calcium van 1800 mg per dag, gecombineerd met 800 IE (20 mcg) vitamine D3, darmkanker zou kunnen voorkomen. En 800 IE vitamine D kan de overlevingskans na borstkanker positief beïnvloeden6.

Voedingsdeskundigen die gewend zijn om megadoses vitaminen voor te schrijven, zijn echter terughoudend in het noemen van een standaard hoeveelheid. Als het gaat om het voorkomen dan wel behandelen van een ziekte verschillen de individuele tolerantie en de gezondheidswinst namelijk zoveel dat er geen standaarden zijn te geven. Daarom raden wij altijd aan een gekwalificeerde voedingsdeskundige in de arm te nemen wanneer u extra voedingssupplementen wilt innemen.

Tessa Thomas en Lynne McTaggart

BRONNEN:

1BMJ, 1997; 314: 387-388
2JAMA, 2002; 287: 3116-26, 3127-3129
3 Zie www.1stholistic.com/nutrition/hol_nutr-SONA.htm voor een vergelijking van SONA en RDA waarden
4Carcinogenesis, 2001; 22: 1661-1665
5Autism Rev Res Int, 2005; 19: 3
6Ann NY Acad Sci, 1999; 889: 107-119

 

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere archief artikelen

Uitgelezen; Wie ben ik als niemand kijkt

Liesbeth Woertman onderzoekt in dit boek het leven van vrouwen in vooral de derde levensfase (na de pensionering) en de laatste vierde levensfase (vanaf ongeveer 75 jaar). Wat betekent het voor hen om een ouder lichaam te hebben in een tijd van geseksualiseerde,...

Basisrecept voor elke dag

Heb jij dat ook aan het begin van een nieuw jaar? Ik sta altijd een beetje te trappelen van ongeduld. Wat zal het nieuwe jaar aan bijzondere ontmoetingen en ontwikkelingen met zich meebrengen? Voor wat voor uitdagingen komen we te staan? Hoe zullen de seizoenen...

Innerlijke reis; ik blijf me verwonderen

Een tante gaf Kor Koetje een boek uit de boedel van een boer, en dat bracht hem in zijn tienerjaren op het pad van de natuurgeneeskunde. Het was Homeopathie in de praktijk van dr. J. Voorhoeve uit de jaren 20 van de vorige eeuw. Koetjes’ schoonzus was zijn eerste...

Boezemfibrileren vaak niet opgemerkt

Atriumfibrilleren, of boezemfibrilleren, is een veelvoorkomende volksziekte bij mensen op hogere leeftijd. Het wordt niet altijd opgemerkt door de arts of de patiënt. Boezemfibrilleren is goed behandelbaar, maar onbeschermd is er een sterk verhoogde kans op...