Marianne Meulepas gaat de natuur in met wandeltherapeut Patrick Dijkshoorn. Al wandelend helpt hij mensen, individueel of in kleine groepen, om vastgelopen vragen te verkennen en nieuwe inzichten te vinden.
Patrick Dijkshoorn betrekt als vanzelfsprekend de natuur bij zijn werk. Al bijna twintig jaar begeleidt hij mensen tijdens wandelingen, waarbij het groene decor niet alleen rust geeft, maar ook ruimte schept om tot inzichten te komen.
‘Wandelen ontspant, je hoofd raakt leger en er ontstaat meer ruimte,’ zegt hij. Dat besef groeide uit zijn eigen ervaring: wandelen heeft een therapeutisch effect. Toen Dijkshoorn begon, was hij in Nederland bijna de enige die coaching en therapie met wandelen combineerde.
‘Ik werd wel een beetje voor gek verklaard,’ vertelt hij, ‘maar het werkt echt.’ Inmiddels hebben steeds meer GGZ-professionals oog voor het positieve effect van buiten zijn op mentaal welzijn. Zijn aanpak draait vooral om luisteren en af en toe oefeningen doen om iets inzichtelijk te maken.
Het verschil tussen een gesprek aan tafel en een gesprek tijdens een wandeling is groot. ‘In een praktijkruimte kan een coach snel als bedreigend worden gezien. Buiten valt dat weg. Mensen praten makkelijker en durven sneller naar binnen te kijken.
’ Voor wie slecht ter been is, heeft hij speciale ‘bankjesroutes’, waarbij regelmatig een pauze mogelijk is. Zijn vaste wandelplekken kiest hij zorgvuldig. Soms zoekt hij een omgeving die past bij het thema van de sessie. Iemand die veel weerstand ervaart, neemt hij bijvoorbeeld mee naar de Soesterduinen, waar het mulle zand die weerstand letterlijk voelbaar maakt.
Intake en traject
Mensen komen uit het hele land, vaak via mond-tot-mondreclame of via zijn website. Dijkshoorn werkt meestal met korte trajecten. ‘Op een zeker moment moet iemand de stap zetten om weer zelf verder te gaan. Ik blijf op de achtergrond aanwezig.’
De hulpvragen zijn uiteenlopend. Soms gaat het om persoonlijke ontwikkeling, bijvoorbeeld iemand die van baan wil wisselen, maar voelt dat er blokkades zijn. Dijkshoorn vertelt over een cliënt met een boekhoudkantoor die ongelukkig was in zijn werk. Tijdens de wandelingen ontdekte hij dat hij energie kreeg van koffiebonen. Inmiddels runt een koffiebranderij.
Buiten durven mensen sneller naar binnen te kijken
Andere keren gaat het om complexere problematiek. Zo begeleidde hij een meisje dat niet sprak en op speciaal onderwijs zat vanwege een vermeende ontwikkelingsachterstand. Door afwisselend met haar alleen, met de ouders of samen te wandelen, kwam er ruimte.
Ze praat weer en zit inmiddels op een reguliere school. Bij de intake vult een cliënt een uitgebreide vragenlijst in over jeugd, gezinssituatie, werk, hobby’s, huidige problemen, eerdere behandelingen en medicatiegebruik. Dan volgt een kennismakingsgesprek op zijn praktijklocatie.
Na een kort gesprek neemt hij de cliënt mee naar buiten om een beter beeld te krijgen. Belangrijk is daarbij de ‘klik’: als die ontbreekt, gaat het niet werken. Afhankelijk van de hulpvraag kan één wandeling volstaan, maar meestal gaat het om een serie met afspraken om de twee weken. Het maximum ligt tussen tien en vijftien sessies, waarbij de tussenruimte gaandeweg groter wordt.
Oefeningen onderweg
Tijdens wandelingen gebruikt Dijkshoorn soms eenvoudige, maar krachtige oefeningen om emoties en ervaringen een plek te geven. Het doel is om iets dat zwaar of beladen voelt om te vormen tot iets dat lichter en hanteerbaar is.
Hij laat cliënten bijvoorbeeld een ingrijpende gebeurtenis visualiseren in de vorm van een symbool. Dat symbool kan van alles zijn: een bloem, een steen, een lichtpunt. Vervolgens vraagt hij hen om dat beeld te transformeren: het te verkleinen, los te laten of om te vormen tot iets positiefs. ‘Door het omzetten van een zwaar beeld naar iets moois, ontstaat ruimte en lucht,’ legt Dijkshoorn uit.
Met een groep
Naast de individuele sessies neemt Dijkshoorn ook kleine groepen mee op pad. Zijn groepscursus Persoonlijke Verdieping bestaat uit maximaal zes deelnemers, waardoor er altijd ruimte blijft voor persoonlijke aandacht en veiligheid. In een traject van acht bijeenkomsten wisselen momenten in de praktijkruimte zich af met wandelingen in de natuur.
De groep werkt met oefeningen, visualisaties en open gesprekken, waarbij deelnemers hun ervaringen delen en van elkaar leren. Buiten ontstaat vaak een andere dynamiek: het gezamenlijke ritme van de stappen, de frisse lucht en het open landschap maken het makkelijker om gedachten te ordenen en nieuwe inzichten toe te laten. ‘Voor sommige mensen is een groep minder confronterend dan een-op-een,’ legt Dijkshoorn uit.
‘Je herkent jezelf in elkaars verhalen en dat werkt enorm verbindend.’ Deelnemers ontdekken zo, stap voor stap, nieuwe manieren om met uitdagingen om te gaan en voelen tegelijk de steun van de groep.
In beweging naar verandering
Er wordt gewandeld door weer en wind, behalve bij extreme kou of hevige regen. In dat geval vindt het gesprek zo nodig binnen plaats. Hoewel de gesprekken vaak over zware onderwerpen gaan, probeert Dijkshoorn altijd luchtigheid in te brengen. Humor is voor hem een instrument dat spanning kan doorbreken en de weg vrijmaakt voor openheid.
Voor Dijkshoorn is wandeltherapie meer dan een methode: het is een manier om mensen in beweging te brengen, zowel letterlijk als figuurlijk. De natuur wordt daarbij niet alleen decor, maar een actieve partner in het proces. En terwijl de stappen worden gezet, ontstaat er ruimte voor verandering.
meer informatie: wandelverder.nl
