18-08-2008

Nierfalen

Bij mijn 75-jarige partner is nierfalen vastgesteld. Bij dialyse bleek dat haar nieren 15 procent minder functioneerden dan normaal. Wij waren daar uitermate verbaasd over: zij heeft altijd gezond geleefd en verantwoord gegeten. Wat is er bekend over nierfalen? Hoe ontstaat het en is het te behandelen?, bij voorkeur met natuurlijke, niet-farmaceutische middelen?
– GA, Kent

 

De nieren verwijderen via de urine afvalstoffen uit het bloed; ze reguleren de water- en zouthuishouding van het lichaam en daarnaast produceren ze hormonen voor andere lichaamsfuncties, bijvoorbeeld om de bloeddruk te regelen.

We kennen twee vormen van nierfalen: de acute vorm: plotseling functioneren de nieren niet meer. Na een poosje kan spontaan herstel optreden, maar soms is tijdelijk nierdialyse noodzakelijk. Uw partner echter heeft de andere vorm van nierfalen: chronisch nierfalen of chronische nierinsufficientie.

Deze vorm is onomkeerbaar. Als haar nierfunctie inderdaad zo laag is als u aangeeft, verkeert ze in het eindstadium van chronische nierinsufficiëntie en zal ze binnenkort aan de dialyse moeten om in leven te blijven. Misschien heeft ze uiteindelijk een niertransplantatie nodig.

Oorzaken

Soms is de oorzaak van nierfalen niet te achterhalen. Chronische insufficiëntie kan ontstaan bij diabetes, hoge bloeddruk, nierstenen en ten gevolge van een pijnloze nierontsteking: glomerulonefritis. Acuut nierfalen is gerapporteerd als gevolg van het gebruik van bepaalde pijnstillers, onder andere aspirine, ibuprofen en naproxen. In deze gevallen kwamen echter ook andere risicofactoren, zoals lupus erythematosus, hoge ouderdom, een chronische nieraandoening of alcoholisme voor1.

Ook kan acuut nierfalen ontstaan bij shock, bijvoorbeeld ten gevolge van groot bloedverlies of een hartaanval, of door een plotseling optredende blokkade van de ureter, de blaas of de urethra, meestal door nierstenen. Waarschuwingssymptomen hiervoor zijn te weinig urinelozing, geen eetlust, abnormale slaappatronen of sufheid.

Chronisch nierfalen kan ontstaan ten gevolge van steeds terugkerende ontstekingen (bij hoge bloeddruk, nierstenen of een glomerulonefritis in de anamnese, zoals reeds hiervoor vermeld). Ook cadmium kan ontstekingen veroorzaken. Maar de meest voorkomende oorzaak is het chronisch gebruik van aspirine en andere pijnstillers.

Therapie

De nierfunctie kan spontaan herstellen, maar alleen bij de acute vormen en als de patiënt niet te oud is en verder in goede conditie verkeert. De behandeling van nierfalen bestaat uit een combinatie van dieet, medicatie en, afhankelijk van het type en de ernst van de aandoening, dialyse.

Wanneer uw partner moet worden gedialyseerd, doet ze er goed aan haar gezonde voedingspatroon vast te houden. Dat betekent dat ze, als ze dat nog niet doet, essentiële vetzuren moet gebruiken die een beschermende werking voor de nieren hebben. Het is gebleken dat bij nierziekten een dosis van 12 gram per dag het aantal gevallen van nierfalen doet afnemen2.

Ook een verlaagde inname van eiwitten kan heilzaam zijn, hoewel het wetenschappelijk bewijs hiervoor nog niet is geleverd3. Zout eten maakt dorstig waardoor het voor de patiënten moeilijker wordt hun inname van vocht te beperken.

Natrium is een essentiële voedingsstof, maar de geneeskunde is er nog lang niet uit waneer iemand er te veel of te weinig van gebruikt4. Als uw partner geen zoutloos dieet wil volgen, kan ze haar toevlucht nemen tot een product met een laag natriumgehalte5.

Kalium is een mineraal dat, onder andere, samen met natrium de waterhuishouding op peil houdt; in normale gevallen wordt een teveel aan kalium door de nieren verwijderd. Een teveel aan kalium is slecht voor het hart; daarbij is de inname nauwelijks te controleren: kalium is smaakloos en in voedingsinformatie op etiketten wordt de hoeveelheid niet vermeld.

Voedingsmiddelen met veel kalium zijn noten, avocado’s, aardappelen, sinaasappels, perziken, abrikozen, gedroogd fruit en gedroogde groenten zoals bonen en linzen. Voedingsmiddelen met weinig kalium zijn onder andere druiven, mandarijntjes, peren en pruimen uit blik, asperges, sperziebonen, graan, bloemkool, komkommer, waternoten en kwast.

Ook appelsap, sap van cranberry’s (veenbessen), limonade, druivensap en dranken met vruchtensap zijn goed. Verder spelen eiwitten een belangrijke rol in het dieet van nierpatiënten. Door een laag eiwitgehalte kunnen zij vocht vasthouden en kan de weerstand van het lichaam tegen infecties afnemen.

Verder is het goed wanneer uw partner dagelijks de nodige lichaamsbeweging neemt om haar bloeddruk te reguleren. Adviseer haar een urineweginfectie altijd onmiddellijk te laten behandelen omdat die zich anders kan uitbreiden naar de nieren, contact met toxische metalen te vermijden en overbodig gebruik van vrij verkrijgbare geneesmiddelen zoals aspirine en andere pijnstillers, te vermijden.

Mogelijk heeft ze er ook baat bij haar gezonde leefstijl te ondersteunen met homeopathie.

BRONNEN:

1 PROOF!, vol 3 no 2, Q & A
2 N Eng J Med, 1994; 331: 1194-9
3 N Eng J Med, 1994; 330: 877-84
4 Am J Hypertens, 2001; 14: 653-9
5 WDDTY, vol 5 no 7, ‘ News’

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere archief artikelen

Uitgelezen; Wie ben ik als niemand kijkt

Liesbeth Woertman onderzoekt in dit boek het leven van vrouwen in vooral de derde levensfase (na de pensionering) en de laatste vierde levensfase (vanaf ongeveer 75 jaar). Wat betekent het voor hen om een ouder lichaam te hebben in een tijd van geseksualiseerde,...

Basisrecept voor elke dag

Heb jij dat ook aan het begin van een nieuw jaar? Ik sta altijd een beetje te trappelen van ongeduld. Wat zal het nieuwe jaar aan bijzondere ontmoetingen en ontwikkelingen met zich meebrengen? Voor wat voor uitdagingen komen we te staan? Hoe zullen de seizoenen...

Innerlijke reis; ik blijf me verwonderen

Een tante gaf Kor Koetje een boek uit de boedel van een boer, en dat bracht hem in zijn tienerjaren op het pad van de natuurgeneeskunde. Het was Homeopathie in de praktijk van dr. J. Voorhoeve uit de jaren 20 van de vorige eeuw. Koetjes’ schoonzus was zijn eerste...

Boezemfibrileren vaak niet opgemerkt

Atriumfibrilleren, of boezemfibrilleren, is een veelvoorkomende volksziekte bij mensen op hogere leeftijd. Het wordt niet altijd opgemerkt door de arts of de patiënt. Boezemfibrilleren is goed behandelbaar, maar onbeschermd is er een sterk verhoogde kans op...