11-08-2008

Metaalmoeheid

We nemen aan dat we óf het product zijn van erfelijke aanleg óf van opvoeding. Maar met het steeds giftiger milieu waarin we leven, kunnen we er nu een derde element aan toevoegen: schadelijke stoffen. Er bestaat steeds overtuigender bewijs dat blootstelling aan een scala van giftige stoffen in het milieu gepaard gaat met emotionele en gedragsproblemen, waaronder gewelddadig gedrag, verslaving, leerproblemen, hyperactiviteit, onverdraagzaamheid en verminderde intelligentie.

Zware metalen staan hoog genoteerd op de lijst van gifstoffen die de persoonlijkheid veranderen. Blootstelling aan lood, zelfs in lage doses, wordt met agressief gedrag en met leerproblemen in verband gebracht. Prenatale blootstelling aan lood kan tot vroeggeboorte of een laag geboortegewicht leiden en tot een geringe hoofdomtrek bij de geboorte.

Dat zou een vroege indicatie zijn voor leerachterstand of gedragsproblemen. Chronische blootstelling aan lage doses mangaan wordt ook in verband gebracht met gewelddadig gedrag.

De effecten van lood en mangaan zijn in feite synergetisch, wat betekent dat mensen die aan beide stoffen worden blootgesteld, heviger effecten tonen dan degenen die aan een van de twee elementen worden blootgesteld. Mensen die niet voldoende voedingsstoffen binnenkrijgen, lopen groter risico dan mensen die wel voldoende voedingsstoffen binnenkrijgen.

Zo absorberen hersencellen meer giftige metalen als de voeding arm is aan calcium, ijzer, zink, vitamine D en andere essentiële voedingsstoffen.

Waar treffen we ze aan?

Metalen kunt u aantreffen in kraanwater, in vervuilde lucht, oude verfresten, tabaksrook, vis en schaaldieren, pesticiden, medicijnen zoals antacida, maar ook in inentingen voor kinderen, voorbehoedsmiddelen zoals het spiraaltje, geëmailleerde en aluminium pannen, vullingen, koperen buizen, het desinfecterend middel dat in openbare zwembaden wordt gebruikt, voorbewerkt voedsel, cosmetica en toiletartikelen.

Wetenschappers dachten eerst dat hoe hoger de dosis was, hoe giftiger het metaal werd. Maar omdat giftige metalen bioaccumulerend zijn – dat wil zeggen dat ze opgeslagen worden in ons lichaam – wordt aangenomen dat ze ook in kleine concentraties nadelig voor de gezondheid kunnen zijn.

Hoe schadelijk zijn ze?

Hoezeer metalen de gezondheid van de mens aantasten, hangt grotendeels af van de vorm die ze aannemen – organisch dan wel anorganisch Anorganisch wil zeggen het pure, ongebonden metaal zelf. In die staat wordt een metaal slecht door het lichaam geabsorbeerd.

Wel kan het na inname en vertering door het lichaam omgezet worden in een krachtiger en giftiger vorm. Organisch wil zeggen dat het metaal (door de natuur of in het lab) gebonden is aan andere, koolstofhoudende substanties, zoals een petroleumderivaat.

Daardoor ontstaan complexe verbindingen die een hoger risico vormen voor de gezondheid, deels doordat het metaal door de koolstofmolecule een interactie kan aangaan met andere substanties. Bij zo’n interactie in het lichaam, die we ook wel ‘oxidatie’ noemen, worden vrije radicalen geproduceerd.

Hoe hoger het gehalte aan vrije radicalen in het lichaam, hoe groter de kans dat men ziek wordt (oxidatieve stress). Giftige metalen zijn vooral schadelijk voor het voortplantingssysteem.

Ook kunnen ze de werking van ontgiftingsorganen, zoals dikke darm, lever, nieren en huid, belemmeren. Sommige werken daarbij ontwrichtend op het endocriene stelsel. Het immuunsysteem wordt in gevaar gebracht door de aanwezigheid van giftige metalen, die onze energieproductie kunnen verzwakken.

Om deze reden denkt men dat metaalgiftigheid een rol speelt bij aandoeningen als het chronische-vermoeidheidssyndroom, ook wel ME genoemd.

Giftige metalen blijken ook de zuurgraad van het bloed te verhogen. In zulke gevallen reageert het lichaam door alkali, in de vorm van calcium, aan de botten te onttrekken om zo de normale zuurgraad van het bloed te herstellen. Als er giftige metalen aanwezig zijn, kan er ook calcium gestuurd worden naar plaatsen met verwondingen en ontstekingen (zoals de gewrichten en slagaderlijke wanden).

Hoewel dit proces werkt als het leggen van een verbandje, waarbij een probleemgebied wordt opgelapt, kan het weer andere aandoeningen zoals arteriosclerose en artritis teweegbrengen. Ook kan er osteoporose ontstaan wanneer er voortdurend calcium aan de botten wordt onttrokken zonder dat het wordt aangevuld.

Gevaren voor het neurologische systeem en de psyche

Goed onderzocht is de schade die giftige metalen aan het neurologisch systeem toebrengen, met name in de hersenen. Bovendien belemmeren giftige metalen de opname van essentiële voedingsstoffen zoals magnesium, lithium, zink, ijzer en verschillende B-vitamines.

De tekorten die hierdoor ontstaan, worden in verband gebracht met nog grotere neurologische schade. Er zijn ook voldoende bewijzen dat giftige metalen een rol spelen in een reeks emotionele en gedragsproblemen bij kinderen, zoals autisme, dyslexie en ADHD, maar ook leerproblemen, zoals verminderde concentratie en organisatietalent, spraak-, taal- en begripsproblemen, en verminderde intelligentie.

Ook volwassenen ondervinden de nadelige invloed van deze metalen. Onderzoek toont namelijk aan dat bij personen die eraan waren blootgesteld, geweld, dementie en depressie toenamen.

Metaalgiftigheid is dan ook evenzeer een maatschappelijk probleem als een milieuprobleem. Hoewel giftige metalen waarschijnlijk niet het afdoende antwoord zijn op het probleem van leerachterstand bij kinderen en toegenomen geweld in onze samenleving, zijn ze beslist een belangrijk stukje van de puzzel.

Sommige mensen zullen aanvoeren dat het niet zo ingrijpend is wanneer de algemene intelligentie een beetje achteruit zou gaan. Maar overweeg dan eens het domino-effect dat zou optreden wanneer het IQ gemiddeld genomen met slechts 5 punten zou afnemen.

Afgezet tegen de hele bevolking zou dit betekenen dat miljoenen mensen onder de drempel van ‘gemiddeld’ zouden verkeren en bestempeld worden als ‘minder begaafd’. De benodigde veranderingen in het maatschappelijk beleid die nodig zouden zijn om zo’n achteruitgang op te vangen, mogen we niet onderschatten.

Pat Thomas

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere archief artikelen

Het laatste woord; Patiënten en cliënten zijn vooral mensen

Als mens hebben we veel rollen. We zijn ouder en/of kind, partner, grootouder, buurman of -vrouw, collega, teammaat en nog veel meer. Op het moment dat iemand ernstig ziek wordt, blijft er vaak nog maar één rol over: die van patiënt. Voor iedereen is de zieke mens...

Eten als medicijn

De overgang vormt een kantelpunt in de gezondheid van elke vrouw. In Eten als medicijn: overgang legt gynaecoloog drs. Dorenda van Dijken uit hoe het vrouwenlichaam in deze levensfase verandert. Met haar adviezen én 75 recepten van culinair journalist Janneke...

Groeien met psychosynthese

In een souterrain aan de Amsterdamse Lijnbaansgracht zit de psychosynthese praktijk van Wim Verbeek (61). Een trap voert naar beneden, de wachtruimte in. Daarachter ligt zijn praktijk, warm en zacht verlicht. Verbeek, stevige handdruk en vriendelijke oogopslag, gaat...

Luister (niet) altijd naar je gevoel; Deel 1

In dit eerste deel van een tweeluik over ‘luisteren naar je gevoelens’ legt Cindy de Waard uit waarom dit zo belangrijk is. En waarom het niet altijd verstandig is om naar je gevoel te luisteren. Zij bekijkt het onderwerp vanuit een holistisch perspectief, met...

Je knie heeft zorg nodig

Vorig jaar kwam een man van 43 weer terug in mijn praktijk. Vier jaar eerder was hij bij mij geweest met knie-artroseklachten. De specialist had hem gezegd dat er geen genezing mogelijk was. Bezoeken aan meerdere behandelaars en acupuncturisten hadden hem ook niet...

Medisch Dossier avatar

Over de auteur