Mammografie

De harde feiten achter de schermen

Omdat het aantal gevallen van borstkanker nog steeds stijgt (elk jaar tot 185.000 vrouwen in de Verenigde Staten en 28.000 vrouwen in Groot-Brittannië; in Nederland zijn er circa 10.000 nieuwe gevallen per jaar) wordt de druk op vrouwen groter om regelmatig een mammografie te laten maken, met name op vrouwen ouder dan veertig. In Nederland krijgt elke vrouw tussen de vijftig en vijfenzeventig elke twee jaar een oproep een mammogram te laten maken.

 Sparen mammogrammen levens? Nee. Een Zweeds onderzoek onder bijna 250.000 vrouwen ontdekte dat vrouwen onder de vijftig die regelmatig een mammogram lieten maken, geen grotere overlevingskans hadden.1 De mammografie heeft volgens een Canadees nationaal borstonderzoek ook vrouwen die jonger zijn dan zestig niet veel geholpen.2 In 2002 concludeerden kankerexperts van de raad van Physician Data Query (PDG) dat er onvoldoende bewijs bestaat dat mammogrammen sterfte door borstkanker voorkomen.3 Bovendien heeft de kanker die door een mammogram wordt gesignaleerd, zich al acht jaar kunnen ontwikkelen, aldus dr. Samuel Epstein, een wereldautoriteit op het gebied van kanker.

 Is de mammografie accuraat? Volgens het nieuwste onderzoek geeft meer dan een derde van de mammogrammen een onjuiste voorstelling van zaken en na tien mammogrammen is in 64 procent van de gevallen het resultaat onjuist positief (duidend op de aanwezigheid van kanker, terwijl dat niet zo is).4 De test is in de tweede fase van de menstruatie half zo accuraat.5 De mammografie is onnauwkeurig en signaleert ook veel goedaardige tumoren, die we gewoon met rust moeten laten. Zulke resultaten kunnen de incidentie van borstkanker onterecht met maar liefst de helft verhogen.6 Routinematige doorlichting zou er de oorzaak van kunnen zijn dat de agressieve behandeling van het zogeheten ductale carcinoma in situ enorm is toegenomen (alleen al in de Verenigde Staten 40.000 gevallen). Deze ‘kanker’ zaait zich in hooguit 20 procent van de gevallen uit7 en sommige pathologen meldden dat hij zichzelf eenvoudig opbrandt.

 Is de mammografie veilig? Nee. Doorlichten verhoogt uw risico op… kanker. Vier borstfilmpjes (het gebruikelijke aantal voor een sessie) stellen u reeds bloot aan 1 rad (radiation-absorbed dose), ongeveer 1000 keer meer dan een röntgenfoto van de borst. Elke rad verhoogt het risico op kanker bij vrouwen die nog niet in de overgang zijn, met 1 procent, dus tien jaar lang doorlichting zal het risico met 10 procent verhogen. Is er kanker aanwezig, dan bestaat de kans dat de kankercellen zich verspreiden doordat de borsten tijdens de mammagram enorm worden samengeperst.8

 Welk alternatief bestaat er? Onderzoek maandelijks uw borsten en laat het een keer per jaar door een deskundige uit de gezondheidszorg doen. Volgens de Amerikaanse Cancer Society wordt 90 procent van alle kankers door zelfonderzoek ontdekt. Mammogrammen bieden geen voordelen ten opzichte van zelfonderzoek door vrouwen die daarmee geoefend hebben en die tevens elk jaar door een deskundige worden onderzocht.9 Zelfonderzoek is ook nauwkeuriger.10 Als u een knobbeltje wilt laten onderzoeken, is echografie een veiliger alternatief dat geen stralingsgevaar oplevert of een thermal imaging uitgevoerd door een ervaren operator.

BRONNEN:
1 Lancet, 2002; 359: 909-19
2 Lancet, 2000; 356: 1087
3 BMJ, 2002; 324: 432
4 N Engl J Med, 1998; 338: 1089-96
5 Cancer, 1997; 80: 720-4
6 Lancet, 1992; 339: 810
7 Breast J, 2000; 6: 331-4
8 Lancet, 1992; 340: 122
9 Lancet, 2000; 356: 1087
10 N Engl J Med, 1998; 388: 1089-96

 

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere archief artikelen

Systeemdenken in de geneeskunde

Een chronische aandoening kun je vaak beter oplossen als je naar de film van het leven kijkt, in plaats van naar een foto van het huidige moment. Dan wordt duidelijk welke factoren een rol speelden in het ontstaan van het ziektebeeld. En ook hoe genezing kan worden...

Leververvetting: Een stille epidemie

Zonder het te weten heeft een vijfde van de Nederlanders te maken met een leveraandoening. Door een voeding rijk aan slechte suikers en vetten slaat de lever op hol en produceert hij grote hoeveelheden vet. Dit vet wordt opgeslagen in de lever waardoor deze vervet en...

Geld staat bovenaan, gezondheid onderaan

De industriële lobby verandert de berichtgeving over de volksgezondheid Dat je tegenwoordig niemand meer kunt vertrouwen, is voor scherpzinnige lezers van Medisch Dossier allang duidelijk. We moeten de adviezen die we krijgen van onze gezondheidsautoriteiten met veel...

Nieuws van Juglen: Acrylamide. Liever niet!

De Europese voedselwaakhond SAFE heeft recent ontdekt dat de hoeveelheid acrylamide in sommige voedingsmiddelen vier tot vijf keer hoger is dan wettelijk toegestaan. Op hun website, www.foodnavigator.com, staat hierover een uitgebreid artikel. Niet alleen in voeding...

Psychedelica als medicijn van de toekomst

Psychedelica worden steeds vaker gebruikt als medicijn. De laatste jaren is er een toename van ceremonies met zogenoemde plantmedicijnen als truffels en ayahuasca. Waar staat de wetenschap en wat kunnen bepaalde middelen doen? Medisch Dossier stelt een aantal vragen...