Mammografie

De harde feiten achter de schermen

Omdat het aantal gevallen van borstkanker nog steeds stijgt (elk jaar tot 185.000 vrouwen in de Verenigde Staten en 28.000 vrouwen in Groot-Brittannië; in Nederland zijn er circa 10.000 nieuwe gevallen per jaar) wordt de druk op vrouwen groter om regelmatig een mammografie te laten maken, met name op vrouwen ouder dan veertig. In Nederland krijgt elke vrouw tussen de vijftig en vijfenzeventig elke twee jaar een oproep een mammogram te laten maken.

 Sparen mammogrammen levens? Nee. Een Zweeds onderzoek onder bijna 250.000 vrouwen ontdekte dat vrouwen onder de vijftig die regelmatig een mammogram lieten maken, geen grotere overlevingskans hadden.1 De mammografie heeft volgens een Canadees nationaal borstonderzoek ook vrouwen die jonger zijn dan zestig niet veel geholpen.2 In 2002 concludeerden kankerexperts van de raad van Physician Data Query (PDG) dat er onvoldoende bewijs bestaat dat mammogrammen sterfte door borstkanker voorkomen.3 Bovendien heeft de kanker die door een mammogram wordt gesignaleerd, zich al acht jaar kunnen ontwikkelen, aldus dr. Samuel Epstein, een wereldautoriteit op het gebied van kanker.

 Is de mammografie accuraat? Volgens het nieuwste onderzoek geeft meer dan een derde van de mammogrammen een onjuiste voorstelling van zaken en na tien mammogrammen is in 64 procent van de gevallen het resultaat onjuist positief (duidend op de aanwezigheid van kanker, terwijl dat niet zo is).4 De test is in de tweede fase van de menstruatie half zo accuraat.5 De mammografie is onnauwkeurig en signaleert ook veel goedaardige tumoren, die we gewoon met rust moeten laten. Zulke resultaten kunnen de incidentie van borstkanker onterecht met maar liefst de helft verhogen.6 Routinematige doorlichting zou er de oorzaak van kunnen zijn dat de agressieve behandeling van het zogeheten ductale carcinoma in situ enorm is toegenomen (alleen al in de Verenigde Staten 40.000 gevallen). Deze ‘kanker’ zaait zich in hooguit 20 procent van de gevallen uit7 en sommige pathologen meldden dat hij zichzelf eenvoudig opbrandt.

 Is de mammografie veilig? Nee. Doorlichten verhoogt uw risico op… kanker. Vier borstfilmpjes (het gebruikelijke aantal voor een sessie) stellen u reeds bloot aan 1 rad (radiation-absorbed dose), ongeveer 1000 keer meer dan een röntgenfoto van de borst. Elke rad verhoogt het risico op kanker bij vrouwen die nog niet in de overgang zijn, met 1 procent, dus tien jaar lang doorlichting zal het risico met 10 procent verhogen. Is er kanker aanwezig, dan bestaat de kans dat de kankercellen zich verspreiden doordat de borsten tijdens de mammagram enorm worden samengeperst.8

 Welk alternatief bestaat er? Onderzoek maandelijks uw borsten en laat het een keer per jaar door een deskundige uit de gezondheidszorg doen. Volgens de Amerikaanse Cancer Society wordt 90 procent van alle kankers door zelfonderzoek ontdekt. Mammogrammen bieden geen voordelen ten opzichte van zelfonderzoek door vrouwen die daarmee geoefend hebben en die tevens elk jaar door een deskundige worden onderzocht.9 Zelfonderzoek is ook nauwkeuriger.10 Als u een knobbeltje wilt laten onderzoeken, is echografie een veiliger alternatief dat geen stralingsgevaar oplevert of een thermal imaging uitgevoerd door een ervaren operator.

BRONNEN:
1 Lancet, 2002; 359: 909-19
2 Lancet, 2000; 356: 1087
3 BMJ, 2002; 324: 432
4 N Engl J Med, 1998; 338: 1089-96
5 Cancer, 1997; 80: 720-4
6 Lancet, 1992; 339: 810
7 Breast J, 2000; 6: 331-4
8 Lancet, 1992; 340: 122
9 Lancet, 2000; 356: 1087
10 N Engl J Med, 1998; 388: 1089-96

 

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere artikelen van Medisch Dossier

Mijn kind heeft eczeem wat nu?

Een echte allrounder; Magnesium

De hart-hoofd connectie

Voeding als medicijn

Menstruatie trots

Marktwerking en zorg?

Veel politici spreken zich uit over marktwerking in de zorg. Volgens sommigen helpt concurrentie om kosten te beteugelen. Volgens anderen leidt het juist tot meer kosten en minder kwaliteit. De uitspraken van voor- en tegenstanders zijn niet altijd onderbouwd. Ten...

Gastcolumn: Emoties kun je als voedsel verteren

Er is de afgelopen jaren een gestage toename te zien van het aantal mensen dat psychische aandoeningen ontwikkelt.1 Dat is zorgelijk, maar eigenlijk ook relatief eenvoudig te veranderen. De kern van het probleem is dat veel mensen hun emoties niet adequaat kunnen...

De borsten

Zacht, rond, fier, stevig, klein, hangend, veranderd of zelfs afwezig na een operatie… Borsten zijn er in vele prachtige soorten en maten. Ze bestaan uit vetweefsel, bindweefsel, ligamenten én borstklieren; elke borst is gevuld met zo’n vijftien tot twintig lobben die...

Holistische hulp bij een kinderwens

Zwanger worden, het lijkt zo vanzelfsprekend. Toch heeft 1 op de 5 stellen vruchtbaarheidsproblemen - en dat worden er steeds meer. In haar praktijk begeleidt Ingrid Schoonveld vrouwen met een onvervulde kinderwens. Schoonveld werkte al jaren in de communicatiesector...

Beter naar je gevoel (leren) luisteren deel 2

In het eerste deel van dit tweeluik las je waarom het een uitdaging kan zijn om naar je gevoel te luisteren. In dit tweede deel gaan we in op het maken van gezonde voedingskeuzen, door een situatie te creëren waarin je op je gevoel kunt leren vertrouwen. Belangrijke...

Medisch Dossier avatar

Over de auteur

Lees meer artikelen van Medisch Dossier