14-05-2019

Magnesium, we kunnen niet zonder

Als jonge jongen genoot ik van het verbranden van een stukje magnesiumlint, want dit gaf een heel mooi fel licht. Ik had natuurlijk geen flauw idee dat dit mineraal van onschatbare waarde is voor ons lichaam en dat we niet zonder kunnen.

Het mineraal magnesium is voor het eerst gevonden vlak bij de oud-Griekse stad Magnesia. Al in de oudheid werd het toegepast als laxeermiddel. Het speelt een belangrijke rol in onze gezondheid. Zo zorgt het voor energie, is het betrokken bij de bouw van botten en tanden, is het essentieel voor de zenuwgeleiding en maakt het mogelijk dat spieren kunnen ontspannen, terwijl de tegenpool calcium er juist voor zorgt dat de spieren samentrekken. Bovendien maakt calcium bot hard en stevig, terwijl magnesium het wat soepeler maakt, waardoor de kans op een botbreuk afneemt.

Wat doet magnesium?

Magnesium is een bouwsteen voor DNA en RNA (dat de genetische informatie van het DNA overbrengt op de cel) en werkt bloeddrukverlagend, omdat het de bloedvaten ontspant, zodat het hart tegen een lagere druk in hoeft te pompen.1 Het mineraal is stressverlagend, omdat het zorgt dat u beter met stress kunt omgaan. Ook zou het een gunstig effect hebben op depressie en op het geheugen. Verder is het betrokken bij honderden lichaamsprocessen.
Om al deze fantastische functies te kunnen waarmaken, moet de hoeveelheid magnesium in ons lichaam binnen bepaalde grenzen schommelen en mag het niet teveel of te weinig zijn. De dagelijkse hoeveelheid bedraagt voor volwassen vrouwen ongeveer 250-300 mg per dag en voor mannen 300-350 mg. Als u gezond eet (zoals groene bladgroenten, noten, volkorengranen en bonen) mag u verwachten dat u voldoende binnenkrijgt. Af en toe een kleine hoeveelheid pure chocola is ook een aanrader.

Herken een tekort

Wanneer u niet een klein beetje, maar duidelijk veel te weinig magnesium hebt, kunt u last krijgen van bevende handen, spierzwakte, coördinatiestoornissen, hartritmestoornissen en apathie.2 Daarnaast kunnen verschillende ziekten zich voordoen, zoals fibromyalgie, botontkalking, angst, paniekaanvallen, depressie, migraine, oogaandoeningen, diabetes, hoge bloeddruk, COPD, chronisch vermoeidheidssyndroom en dikke darmkanker. Oorzaken van het magnesiumtekort zijn bijvoorbeeld te weinig inname via de voeding, maar ook stress. Ook medicijnen kunnen tekorten veroorzaken, zoals antibiotica en diuretica (‘plastabletten’).

Magnesium en medicijngebruik

Langdurig gebruik van maagzuurremmers (maagbeschermers) van het type protonpompremmers (protonpomp ligt in de maagwand en pompt maagzuur in de maag en maagbeschermers remmen dat weer) kan voor ernstige tekorten van magnesium zorgen, zoals een publicatie in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde laat zien voor het middel omeprazol: een patiënt met tetanie (aanvallen van spierkrampen) en ademhalingsproblemen werd op de intensive care opgenomen.3 De klachten waren het gevolg van een ernstig tekort aan magnesium. Zelf gebruik ik ook al lang omeprazol en bloedprikken leverde een prachtige magnesiumwaarde binnen de norm op. Het is zeker zinvol dat mensen die ook langdurig zo’n soort maagzuurremmer gebruiken, hun bloed laten controleren op magnesium.

Teveel magnesium

Veel magnesium kan voor zeer ernstige ziektebeelden zorgen, zelfs met fatale afloop.4 Een 53-jarige Amerikaanse vrouw werd vanwege een ernstig longlijden opgenomen en was bekend met chronische obstipatie die regelmatig behandeld werd met magnesiumbevattende laxeermiddelen. Bij opname steeg haar bloedwaarde door de laxeermiddelen tot extreem hoge magnesiumwaarden, en ondanks intensieve therapie overleed de vrouw.

Meten is weten

Omdat magnesiumgebruik altijd als veilig wordt beschouwd, wordt niet gauw aan bloedprikken gedacht, want het is immers veilig. Maar dat is niet zo. Hierdoor kunnen er soms ongelukken of nog erger gebeuren, zoals zojuist beschreven. Het is daarom van belang om niet alleen de veelzijdige werking van magnesium te beschrijven, maar ook de keerzijde. Zelfs artsen gaan er soms vanuit dat het niet gauw kan misgaan met magnesium. Zo kreeg een opgenomen patiënt een asytolie, waarbij de elektrische activiteit in het hart uitvalt en de pompfunctie niet meer mogelijk is. Een snelle reanimatie was levensreddend. De oorzaak was een klysma met een hoge dosis magnesiumsulfaat.
De les is dat de magnesiumwaarde veel vaker moet worden gecontroleerd, en er niet blind op kan worden vertrouwd dat het wel goed zit. Een inschatting is dat een deel van de bevolking een te laag magnesium heeft. Supplementen kunnen dat tekort aanvullen, maar dan moet u wel weten óf u aan de lage kant zit. Zonder kennis daarvan kunt u ook teveel supplementen gebruiken of sowieso teveel magnesium gebruiken omdat u uitgaat van de veronderstelling dat het toch wel veilig is. Maar zeker als u medische problemen heeft, zoals hartritmestoornissen, en u magnesiumsupplementen wilt gaan gebruiken, is het zinvol om eerst een arts te raadplegen en te laten onderzoeken wat uw magnesiumwaarde in het bloed is. En gebruikt u allang supplementen, dan is het zeker goed om een keer uw bloed te laten prikken.
 

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere archief artikelen

Het laatste woord; Patiënten en cliënten zijn vooral mensen

Als mens hebben we veel rollen. We zijn ouder en/of kind, partner, grootouder, buurman of -vrouw, collega, teammaat en nog veel meer. Op het moment dat iemand ernstig ziek wordt, blijft er vaak nog maar één rol over: die van patiënt. Voor iedereen is de zieke mens...

Eten als medicijn

De overgang vormt een kantelpunt in de gezondheid van elke vrouw. In Eten als medicijn: overgang legt gynaecoloog drs. Dorenda van Dijken uit hoe het vrouwenlichaam in deze levensfase verandert. Met haar adviezen én 75 recepten van culinair journalist Janneke...

Groeien met psychosynthese

In een souterrain aan de Amsterdamse Lijnbaansgracht zit de psychosynthese praktijk van Wim Verbeek (61). Een trap voert naar beneden, de wachtruimte in. Daarachter ligt zijn praktijk, warm en zacht verlicht. Verbeek, stevige handdruk en vriendelijke oogopslag, gaat...

Luister (niet) altijd naar je gevoel; Deel 1

In dit eerste deel van een tweeluik over ‘luisteren naar je gevoelens’ legt Cindy de Waard uit waarom dit zo belangrijk is. En waarom het niet altijd verstandig is om naar je gevoel te luisteren. Zij bekijkt het onderwerp vanuit een holistisch perspectief, met...

Je knie heeft zorg nodig

Vorig jaar kwam een man van 43 weer terug in mijn praktijk. Vier jaar eerder was hij bij mij geweest met knie-artroseklachten. De specialist had hem gezegd dat er geen genezing mogelijk was. Bezoeken aan meerdere behandelaars en acupuncturisten hadden hem ook niet...

Medisch Dossier avatar

Over de auteur