Kruiden en voedingsstoffen

Bij vermoeidheid is je lichaam niet in staat om voldoende energie aan te maken om de dag goed door te komen. Als je vermoeid bent, heb je misschien ook problemen met je geheugen- of concentratievermogen, slaap je veel of juist te weinig en kan je je lusteloos en prikkelbaar voelen.

Vermoeidheid kan bijvoorbeeld ontstaan als je in een langdurige stresssituatie zit of als je onvoldoende voedingsstoffen binnenkrijgt die energie kunnen vrijmaken in je lichaam. In dit artikel bespreken we welke voedingsstoffen jou kunnen ondersteunen. Ook bespreken we een aantal kruiden die kunnen helpen om geestelijk te ontspannen.

IJzer

IJzer is een mineraal dat belangrijk is voor de vorming van hemoglobine, dat onderdeel is van rode bloedcellen. Als je te weinig ijzer in het bloed hebt, kun je bloedarmoede krijgen. IJzer zit vooral in dierlijke producten zoals vlees (heemijzer) en in plantaardige producten zoals volkorenbrood (non-heemijzer). Heemijzer is voor ons lichaam gemakkelijker op te nemen dan non-heemijzer. Mensen die vegetarisch of veganistisch eten, kunnen dus gebaat zijn bij extra ijzer via een supplement.

Zwangere vrouwen hebben een verhoogde ijzerbehoefte door de vorming van de placenta en de ontwikkeling van het kind. Een ijzertekort komt ook vaak voor bij vrouwen die heftig menstrueren.

Een ijzertekort herken je aan vermoeidheid, kortademigheid, duizeligheid en een verminderd concentratievermogen. Mocht je een ijzertekort vermoeden, dan kan het door je arts worden vastgesteld aan de hand van je symptomen en een bloedtest. Bij een ijzertekort adviseert je arts meestal om extra ijzer te slikken.

Vitamine C

Vitamine C is betrokken bij een groot aantal processen in ons lichaam, waaronder het activeren van energie in het lichaam. Vitamine C ondersteunt ook het zenuwstelsel en draagt bij aan ons geheugen- en concentratievermogen. Het bevordert ook de opname van ijzer. Vitamine C komt voor in groente en fruit. Vooral citrusvruchten staan bekend om hun hoge vitamine C-gehalte.

Wanneer je te weinig vitamine C binnenkrijgt, kun je je moe voelen. Een tekort kan je ook herkennen aan een verminderde weerstand en een vertraagde wondgenezing. Het nemen van extra vitamine C in de vorm van een voedingssupplement kan dus nuttig zijn bij vermoeidheid. Vitamine C kun je los kopen, maar het zit meestal ook verwerkt in een multivitamine.

Vitamine B-complex

B-vitaminen, ook wel bekend als de energievitaminen, spelen een belangrijke rol in de energiehuishouding. Op vitamine B11 (foliumzuur) na, maken alle B-vitaminen namelijk energie vrij uit je voeding. Ook helpen vitamine B2, B3, B5, B6, B11 en B12 bij de vermindering van vermoeidheid. Daarnaast spelen ze een belangrijke rol in het zenuwstelsel.

B-vitaminen kunnen in bijna alle voedingsmiddelen worden gevonden. Voedingsmiddelen die veel B-vitaminen bevatten zijn zuivelproducten, vis en vlees. Ook zitten ze in granen, noten, fruit en groente, maar dan in lagere hoeveelheden. Vitamine B12 is de enige B-vitamine die uitsluitend in dierlijke voeding voorkomt.

Doordat alle B-vitaminen betrokken zijn bij de energiehuishouding kan een vitamine B-complex, als aanvulling op de voeding, goed worden ingezet bij vermoeidheid.

Co-enzym Q10

Co-enzym Q10 is betrokken bij de energieproductie in onze lichaamscellen. Het lichaam kan zelf co-enzym Q10 aanmaken en je krijgt het in kleine hoeveelheden binnen via vlees en vis, maar in sommige gevallen is een aanvulling nuttig. Bijvoorbeeld voor mensen die zich meer dan gemiddeld moeten inspannen. Zij gebruiken vaak Q10 voor extra energie, meer spierkracht en een doelmatig zuurstoftransport. Voor wetenschappelijk bewijs is er meer onderzoek nodig.

Bij het gebruik van statines (cholesterolverlagers) is het aan te raden om extra Q10 te slikken, omdat statines co-enzym Q10 in de cellen verbruiken. Dit kan leiden tot energieverlies en vermoeide spieren. Daarnaast vermindert de concentratie co-enzym Q10 in het lichaam naarmate je ouder wordt.

Kruiden

Als je vermoeid bent vanwege stress of omdat je een slechte nachtrust hebt, kunnen bepaalde kruiden mogelijk ondersteuning bieden. Passiebloem en valeriaan zijn bijvoorbeeld twee kruiden die bekendstaan vanwege hun rustgevende eigenschappen. Passiebloem werkt ontspannend en zorgt dat je evenwichtig bent in stresssituaties. Ook werkt passiebloem rustgevend en helpt het bij een goede nachtrust. Valeriaan heeft vergelijkbare eigenschappen. Het bevordert een natuurlijke gezonde nachtrust en helpt bij het in slaap vallen. Daarnaast ondersteunt valeriaan de geestelijke balans bij stresssituaties.

Je vindt deze kruiden vaak samen in supplementen speciaal voor de nachtrust of voor ontspanning. Valeriaan kan interacties geven met bepaalde medicijnen zoals antidepressiva. Raadpleeg daarom je arts als je medicijnen gebruikt. Voor valeriaan en passiebloem geldt ook dat er onvoldoende gegevens bekend zijn over het gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding. Hierom wordt het gebruik tijdens de zwangerschap en borstvoeding afgeraden.

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere artikelen van Medisch Dossier

Luister naar je gevoel maar bepaal zelf je handelen

De positieve effecten van voetreflextherapie

Gordelroos en netelroos; een natuurlijke blik

Gastcolumn: Emoties kun je als voedsel verteren

De borsten

Column dr. Wendy Lin; Handzenuw in de knel

Anderhalf jaar geleden kwam een man in mijn praktijk. Hij was net gepensioneerd. Zijn hele leven was hij internationaal correspondent geweest, dus hij had veel tijd achter zijn toetsenbord doorgebracht. Tuinieren was de hobby waarin hij altijd zijn rust had gevonden....

Medisch Dossier avatar

Over de auteur

Lees meer artikelen van Medisch Dossier