Bram Bakker

Om een gecompliceerde beenbreuk te kunnen opereren, hoeft een orthopedisch chirurg zelf geen been te hebben gebroken. Als deze dokter veel ervaring in de operatiekamer heeft, voegt dat meer toe aan de kans op een mooi resultaat voor de patiënt. Hoewel: als een chirurg de patiënt voorafgaand aan een operatie kan geruststellen met een eigen ervaring, dan heeft dat toch ook effect? ‘Ik begrijp dat u het spannend vindt, dat had ik ook toen ik zelf geopereerd moest worden. Maar het viel mee, ik ben snel en goed hersteld.’

Een psychotherapeut die geen mentale problemen heeft gekend wil je toch niet?

Het vertrouwen dat iemand aan deze woorden kan ontlenen draagt bij aan het herstel, vermoed ik. Misschien is er dan ook minder kans op complicaties, omdat er rond de ingreep minder stress is. Een tijd geleden las ik een indrukwekkend interview met een vrouwelijke chirurg die gespecialiseerd is in borstkanker. Ze vertelde dat ze de ziekte zelf ook had gekregen en hoe groot het verschil was tussen haar werk voor en na de eigen kanker. Als lezer voel je op zo’n moment precies wat ze bedoelt, ook al is er geen getal aan te hangen.

Wetenschappelijk bewijs dat eigen ervaringen van een zorgprofessional significant betere behandelresultaten oplevert, ken ik niet. Maar dat iets niet is bewezen, betekent niet dat het niet waar is. Wat nog veel intuïtiever is: het is mijn overtuiging dat de persoon van de hulpverlener bij psychische problemen een nog grotere rol speelt. Een psychotherapeut die zelf geen mentale problemen heeft gekend die wil je toch niet? Als klant hoop je toch op iemand die affiniteit heeft met de behandelvorm die hij of zij praktiseert?

Hoe meer ik over mezelf leer, hoe kleiner mijn behoefte om de deskundige uit te hangen. Ik ben minstens zo gek of verward als iedereen die mijn hulp inroept. Naast kennis heb ik vooral eigen ervaringen die ik kan delen met de mensen die mij consulteren. Waarbij hun vraag natuurlijk centraal staat en mijn opinies nooit bepalend mogen worden.

Door mijn eigen ontwikkeling voel ik me steeds meer een begeleider, iemand die een stukje meereist met een ander mens. Daarbij is luisteren belangrijker dan praten en is compassie tonen een grotere kwaliteit dan het hebben van een hoog IQ.

Ik ben ervan overtuigd dat ik mensen met mentale problemen niet verder kan helpen dan ik zelf ben. Ik heb veel ondernomen om mijn eigen oud zeer te helen en alles wat ik op die weg heb geprobeerd kan mijn klanten helpen. Sterker: ik denk dat je hen niet mag onthouden wat jij zelf hebt geprobeerd en hoe dat heeft uitgepakt. Maar wel in het kader van het verhaal van die ander.