06-02-2024

Groeien met psychosynthese

In een souterrain aan de Amsterdamse Lijnbaansgracht zit de psychosynthese praktijk van Wim Verbeek (61). Een trap voert naar beneden, de wachtruimte in. Daarachter ligt zijn praktijk, warm en zacht verlicht.

Verbeek, stevige handdruk en vriendelijke oogopslag, gaat zitten op de stoel waar hij altijd zit als hij therapie geeft. Hij vindt het jammer dat zo weinig mensen nog van psychosynthese therapie hebben gehoord, zegt hij bij wijze van inleiding. Want het is een bijzondere vorm van therapie. Hij glimlacht: ‘Ik gun het mezelf en mijn cliënten, dat je steeds meer wordt wie je in wezen bent.’

Maar wat is het verschil tussen een psycholoog en een psychosynthese therapeut? Verbeek: ‘Een beetje kort door de bocht, maar als er hier een cliënt komt die zegt: “Ik heb een klacht en daar wil ik vanaf”, dan heb ik de neiging om te zeggen dat hij of zij bij mij niet aan het goede adres is. Psychosynthese kijkt niet alleen naar de klacht maar vooral wat er door de klacht zíchtbaar wordt.’ Hij maakt een vergelijking met het rode lampje op het dashboard van een auto: als dat gaat branden, ga je naar de garage om erachter te komen waarom het brandt. Je kunt het lampje wel uitdoen en doorrijden, maar dat heeft weinig zin, dat is geen oplossing.

Ingaan op gevoel

De relatie tussen behandelaar en cliënt is van wezenlijk belang. Als psychosynthese therapeut ben je zelf het instrument in contact met de ander. ‘Het proces dat plaatsvindt, gebeurt niet alleen bij de cliënt, maar ook bij de behandelaar. Die context is belangrijk. Een relatie waarin je je veilig en vertrouwd voelt, maar waarin het ook mag schuren.’

Schuin tegenover Verbeek zit oud-cliënte Willemijn (35), open blik en een opgewekt gemoed, zo op het eerste gezicht. Zij volgde in 2020 anderhalf jaar individuele therapie bij Verbeek en daarna een half jaar groepstherapie. Daarvoor bezocht ze verschillende keren ggz-psychologen. ‘Als ik een verschil zou moeten noemen’, zegt ze, ‘dan is het dat het bij de ggz snel en gehaast voelt waarbij je ook heel erg “in het hoofd” blijft. Bij psychosynthese wordt een gebeurtenis heel erg uitvergroot, in vertraging gebracht én wordt er op het gevoel ingegaan. Dus wat er gebeurt in je lijf, niet zozeer wat je allemaal bedenkt met je hoofd.’

Paniekaanvallen

Willemijn liep op een bepaald moment vast in haar leven en bezocht een psycholoog. Ze was van baan gewisseld en moeder geworden. Maar ze ging onderuit, zoals ze zelf zegt. Paniekaanvallen. ‘Ik wist me geen raad. Door de geboorte van mijn dochter ging ik dingen inzien, ook uit mijn verleden, die niet goed waren gegaan.’

De huisarts en de psycholoog raadden haar antidepressiva aan. Dat weigerde ze. Ze verliet de ggz-psycholoog en zocht naar een psychosynthese behandelaar, omdat ze daar goede verhalen over hoorde van haar jongere broer. Zo kwam ze bij Verbeek terecht.

Open vragen

Bij het eerste gesprek laat Verbeek zijn cliënt altijd een beeld kiezen uit een twintigtal foto’s die hij uitspreidt over tafel. Niet nadenken, maar direct een foto kiezen op gevoel. ‘Weet je nog welk beeld jij koos?’, vraagt Verbeek. ‘Jazeker!’, roept Willemijn. ‘Een dikke boom waarvan de wortels boven de grond lagen en de kruin niet zichtbaar was.’

Daarna wordt er gesproken over waaróm dat Willemijn zo aantrekt. Waar wil ze naartoe werken als ze met Verbeek in zee gaat? Wat is haar verlangen, haar intentie? Volgens Willemijn is dat ook een groot verschil met de ggz-psychologen. ‘Daar is de binnenkomer vaak: “Wat is je probleem?” Dat is een heel andere vraag dan waar je mee aan het werk wil, dit laatste is opener.’ Ze herinnert zich nog goed het moment waarop ze dacht: er is een kruin, die kan groeien. En groter worden en groener. ‘Tot op de dag van vandaag ben ik me daar heel erg bewust van, ik zie mijn kruin steeds vaker bewegen.’

Kracht van groepstherapie

Na anderhalf jaar stapt Willemijn over op de groepstherapie, die door Verbeek dan net is gestart, als een soort pilot. Ze vindt het best spannend zo in een groep, maar als ze er nu op terugkijkt zegt ze dat het nog vele malen krachtiger is dan individuele therapie. ‘In een groep vertellen mensen hun ervaringen, dat resoneert. Wat iemand vertelt kan ook op mijn proces slaan, daar kan ik weer van leren. Als ik het in beelden zou moeten vatten…’ Willemijn zwijgt even en maait met haar armen door de lucht. Een draaikolk? ‘Ja! Zoiets. Het rustige stromen van energie, omdat alles weer opnieuw in de vertraging wordt gebracht, want iedereen mag iets inbrengen, daar is veel tijd voor.’

Op Willemijns trui staat in grote groene letters: Flashback. Opvallend contrast met de kruin van de boom die in ons gesprek steeds terugkomt. Ze lacht: ‘Mijn verleden heb ik ook nodig om mijn kruin te laten groeien.’

Voorlopig blijft ze groeien: afgelopen september is Willemijn begonnen met het basisjaar van de opleiding tot psychosynthese therapeut, coach of counselor. ‘Ik heb geleerd niet te ver vooruit te kijken en te leven in het nu. Ik zit nu in het eerste jaar en daarna zie ik wel verder. Maar ik durf wel voorzichtig te zeggen dat het vuurtje in mij aardig is aangewakkerd.’

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere archief artikelen

Het laatste woord; Patiënten en cliënten zijn vooral mensen

Als mens hebben we veel rollen. We zijn ouder en/of kind, partner, grootouder, buurman of -vrouw, collega, teammaat en nog veel meer. Op het moment dat iemand ernstig ziek wordt, blijft er vaak nog maar één rol over: die van patiënt. Voor iedereen is de zieke mens...

Eten als medicijn

De overgang vormt een kantelpunt in de gezondheid van elke vrouw. In Eten als medicijn: overgang legt gynaecoloog drs. Dorenda van Dijken uit hoe het vrouwenlichaam in deze levensfase verandert. Met haar adviezen én 75 recepten van culinair journalist Janneke...

Luister (niet) altijd naar je gevoel; Deel 1

In dit eerste deel van een tweeluik over ‘luisteren naar je gevoelens’ legt Cindy de Waard uit waarom dit zo belangrijk is. En waarom het niet altijd verstandig is om naar je gevoel te luisteren. Zij bekijkt het onderwerp vanuit een holistisch perspectief, met...

Je knie heeft zorg nodig

Vorig jaar kwam een man van 43 weer terug in mijn praktijk. Vier jaar eerder was hij bij mij geweest met knie-artroseklachten. De specialist had hem gezegd dat er geen genezing mogelijk was. Bezoeken aan meerdere behandelaars en acupuncturisten hadden hem ook niet...

Medisch Dossier avatar

Over de auteur