Fimme Bakker (29) – zoon van verslavingsdeskundige en Medisch Dossier-columnist Bram Bakker – was jarenlang verslaafd aan drugs en alcohol. Mimi van Dijk interviewde hem over het ontstaan van zijn verslaving, de band met zijn vader en over hoe hij zijn verleden inzet als krachtbron in zijn werk als schrijver en cabaretier. 

Op veertienjarige leeftijd kwam hij voor het eerst in aanraking met harddrugs, die hij vanaf zijn zeventiende wekelijks – en als het even kon dagelijks – gebruikte. Fimme’s vrienden waarschuwden: ‘Je hoort je niet altijd zo te willen voelen,’ maar bij hem gingen er geen belletjes rinkelen. 

Het verslavingsverhaal van Fimme Bakker begint in zekere zin al in Amstelveen. Een nette maar vooral saaie plek waar helemaal niets gebeurde, zoals hij zelf aangeeft. Al jong ging hij daarom op zoek naar de uitdagingen en prikkels die hij niet vond. ‘Je zou het onderprikkeling kunnen noemen,’ zegt Fimme Bakker.

Op de middelbare school in Amsterdam opende zich een verleidelijke wereld vol drank en drugs. Een wereld waarin hij zichzelf al snel begon te verliezen. Volgens hem is zijn verslaving daar ontstaan. ‘Alles wat er op de basisschool niet gebeurde, gebeurde daar wél. Ik rookte er mijn eerste joint en al vrij snel besefte ik dat ik me stoned veel prettiger voelde dan wanneer ik nuchter was.’

Van het een kwam het ander. Hij begon drugs als xtc, mdma, speed, cocaïne, paddo’s, truffels en lsd te gebruiken. ‘Mijn vrienden wezen me erop dat het niet normaal was dat ik me altijd als onder invloed van drugs wilde voelen. Misschien hadden ze gelijk, maar toch zag ik dat anders. Het was niet zo dat ik dacht dat ik moest gaan oppassen, omdat ik een verslaving aan het ontwikkelen was.’

Verdoven

Achteraf gezien zocht hij niet alleen naar uitdagingen en prikkels, maar wilde hij zijn gevoelens en gedachten verdoven met drugs. ‘Ik voelde me ongelukkig, niet begrepen, eenzaam en afgewezen door mijn ouders en mijn omgeving. Ik heb in het verleden veel ruzie gehad met mijn ouders en mijn ouders onderling hadden dat ook. Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik heel erg gewenst was. Al deze gevoelens wilde ik onderdrukken met drugs.’

Al vrij snel besefte ik dat ik me stoned veel prettiger voelde dan wanneer ik nuchter was

Het moment waarop hij besefte dat het niet goed met hem ging, was toen hij op zijn zeventiende niet meer bij zijn moeder wilde wonen en uit huis ging. ‘Ik dacht dat ik zoveel gebruikte omdat ik vaak ruzie met haar had toen ik nog bij haar woonde.’ Maar niets bleek minder waar: ‘Toen ik op mezelf woonde, was er niemand die op mij lette.

Mijn vrienden kwamen bij mij thuis drugs gebruiken. Zij werden op een gegeven moment thuis verwacht en moesten dus weg, maar bij mij was dat niet het geval. Toen ik ook alleen drugs ging gebruiken, begon ik wel door te hebben dat het problematisch was.’

Dieptepunt

Stelen, manipuleren, liegen en bedriegen. Fimme Bakker deed het allemaal om aan drugs te kunnen komen. Hij deed dingen die hij nu verafschuwt. ‘Op een gegeven moment ga je ethisch gezien al je grenzen over als je verslaafd bent.

Je doet álles om aan je drugs te komen. Als je op een punt bent gekomen dat je nul komma nul euro op je bankrekening hebt staan en je voelt die enorme obsessie om toch te gebruiken, dan ga je de gekste dingen doen. Ik heb dingen gedaan die ik nu nooit meer zou doen.’

Van het bestelen van familieleden en vrienden tot het dealen van drugs op festivals. Het gebeurde allemaal. ‘Ik heb weleens heel veel geld gevraagd voor mijn verjaardag en vervolgens tegen iedereen gezegd dat ik was beroofd op de Dam in Amsterdam en daardoor al het geld was kwijtgeraakt, terwijl ik in werkelijkheid alles had opgemaakt aan drugs. Ik ben zelfs een keer naar Lowlands gegaan met twee- tot driehonderd xtc-pillen op zak.

Dat was wel het dieptepunt.’ Wanneer hem gevraagd wordt wat hij voelt als hij terugdenkt aan zijn verleden, hoeft hij niet lang na te denken over zijn antwoord. ‘Een schuldgevoel. Ik heb geprobeerd om mijn excuses aan te bieden voor alle dingen die ik heb gedaan in die periode. Ik ben er niet trots op.’

Niet begrepen

Op een gegeven moment had hij de moed verzameld om aan de bel te trekken. Hij ging naar de huisarts, maar dit bracht niet de uitkomst die hij hoopte. ‘De huisarts zei dat ik mijn ouders moest inschakelen, omdat ik minderjarig was. Toen ik nadrukkelijk aangaf dat niet te willen, omdat de band met mijn ouders niet goed was, zei mijn huisarts dat ik dan maar naar een kliniek moest gaan.

’ Ironisch genoeg raadde de huisarts juist die kliniek aan waar de vader van Fimme Bakker op dat moment als psychiater en verslavingsdeskundige werkte.

‘Daar ontstond dus meteen al een dilemma. Een dilemma waarvoor ik helemaal niet wilde komen te staan. Ik ben toen zo afgeknapt op die huisarts. Als een verslaafde aan de bel trekt en aangeeft hulp nodig te hebben, is het belangrijk dat je als huisarts empathie toont en niet op de klok zit te kijken, omdat het consult voorbij is.’

Deze ervaring zorgde ervoor dat Bakker het leven niet meer zag zitten. ‘Het heeft echt een klap gegeven. Ik ben vervolgens drie jaar lang zo doorgegaan, maar heb met veel pijn en moeite de middelbare school uiteindelijk wel afgemaakt.

Vraag me niet hoe. Ik heb al mijn examens onder invloed gemaakt.’ Hij besloot na de middelbare school wel te gaan studeren, maar zijn verslaving ging van kwaad tot erger. Zijn studie was op een gegeven moment niet meer te combineren met zijn drugsgebruik.

Gray soft velvet chairs in the theater concert hall

Een afkickkliniek in Thailand werd uiteindelijk zijn redding. Wel had hij, na anderhalf jaar clean te zijn, één terugval. ‘Ik heb veel geleerd van mijn terugval. Mijn drugsgebruik was erger dan ooit. Ik heb hierdoor geleerd dat ik nooit meer alcohol of drugs kan gebruiken. Ik kan niet één biertje drinken of één joint roken. Dat zit er voor mij niet meer in. Het is alles of niets. Ik heb er lang over gedaan om berusting te vinden in het feit dat niets ook oké is.

’ Inmiddels is Fimme Bakker zeven jaar clean. ‘Uit ervaring weet ik dat het echt heel kwalijk is als een hulpverlener je zomaar wegstuurt wanneer je aan de bel trekt. Het is met mij nog goed afgelopen, maar er zijn ook mensen die zichzelf van het leven beroven na zo’n ervaring.’

Ben je bezopen?

Nu, jaren na zijn verslaving, probeert Fimme Bakker zijn ervaringen in te zetten als kracht in zijn werk. In zijn recent verschenen boek Ben je bezopen? schetst hij zijn eigen perspectief op verslaving en hoopt hij verslaafden – en naasten van verslaafden – op alle vlakken te helpen en behoeden.

Dat hoopt hij ook te doen met de gelijknamige theatershow waarmee hij tot juni 2025 als cabaretier, samen met zijn vader, door Nederland toert. ‘Comedy, cabaret en humor hebben mij ontzettend geholpen in een periode waarin ik heel diep zat en suïcidale gedachten had. Als ik naar cabaret keek en moest lachen, dacht ik: er is toch nog iets om over te lachen.

Precies dat is wat ik wil bereiken. Ik hoop ervoor te zorgen dat mensen die worstelen met verslaving een glimlach op hun gezicht krijgen. Ook ga ik na de show in gesprek met bezoekers. Dit zijn vaak ouders van verslaafde kinderen. Ik ben heel erg dankbaar dat ik dit mag doen. Ik zie mijn werk ook als een soort boetedoening. Met wat ik nu doe, probeer ik alles wat ik in het verleden fout heb gedaan hopelijk recht te trekken.’

Theater als therapie

De theatershow is ook een soort van therapie, geeft Fimme Bakker aan. ‘Die grap wordt dan ook vaak gemaakt op het podium, dat deze show een goedbetaalde vorm van therapie is. Meestal kost therapie geld, maar dit levert geld op,’ lacht hij. Tijdens zijn jarenlange verslaving hield hij dingen achter. Dat is iets wat hij op het podium juist níét meer doet. ‘Ik ben nu eerlijk. Brutally honest. Dat is ook een beetje mijn stijl.’

Ook voor de band met zijn vader is de theatershow goed. Zijn vader heeft zijn verslaving lang niet doorgehad. ‘Hij was heel erg bezig met zijn eigen carrière. Ook dat komt terug in de theatervoorstelling. Hij was te druk met zichzelf. Mede door deze voorstelling durft hij dat nu in ieder geval toe te geven.

Daar ben ik heel dankbaar voor.’ Sinds hij clean is heeft hij veel therapie gehad om te verwerken dat zijn ouders niet de ouders zijn geweest die hij nodig had. ‘Materialistisch gezien heeft het mij nooit aan iets ontbroken, maar emotioneel gezien wel. Ze waren er te weinig. Vooral mijn vader. Het betekent enorm veel dat mijn vader dat nu toegeeft.’

Nog steeds is de relatie tussen Bakker junior en senior niet altijd even makkelijk, maar de band is beter dan ooit. ‘Mijn vader en ik begrijpen elkaar wel én niet. Mijn vader is verslaafd aan hardlopen, werken en aan aandacht. Ik ben meer van het verdoven. Ik ga liever op de bank zitten met een zak chips; vroeger waren dat drugs.

We zijn lang vastgelopen op het feit dat ik niet begreep waarom hij ging hardlopen en hij niet begreep waarom ik op de bank bleef liggen. Laatst kwamen we samen aan in het theater en waren we allebei gestrest.

Het was een drukke periode met veel voorstellingen en interviews. Mijn vader ging toen voor de show een stukje hardlopen en ik ging op de bank liggen om uit te rusten. Dat was zo typerend voor hoe het is: we hebben allebei een andere manier van omgaan met stress. Dit moment liet mooi zien hoe verschillend we zijn. Vroeger zouden we elkaar niet begrijpen, maar nu accepteren we het van elkaar.’

Bewustwording

Naast mensen laten lachen, vindt hij het ook heel belangrijk om bewustwording te creëren over dit onderwerp, vooral bij hulpverleners. ‘Ik probeer met mijn boek én in de theatershow professionals bewust te maken van de ernst van verslaving. Weet als hulpverlener dat wanneer iemand bij jou komt en zegt: ‘Ik ben verslaafd en ik heb hulp nodig’, dat het belangrijk is dat je empathie toont en begripvol reageert.

Stuur niemand zomaar weer de deur uit, want misschien komt iemand nóóit meer terug. Het is echt heel belangrijk dat professionals hier goed en adequaat mee omgaan. Ik hoop daarin mijn steentje bij te kunnen dragen met het werk dat ik nu doe.’ Zijn belangrijkste boodschap aan mensen die worstelen met een verslaving: ‘Zoek hulp en geef absoluut niet op als je je een keer niet begrepen voelt door een hulpverlener.’ 

Meer informatie: fimme.nl