06-05-2010

Dossier Medicijngebruik bij Ouderen: Lang en gezond leven

Behalve het vermijden van medicijnen en andere pillen zijn er drie sleutelwoorden voor een lang leven: voeding, lichaamsbeweging en actief sociaal leven.

– Voeding
Vitamine E, dat in noten, zaden, granen en olijfolie zit, is aantoonbaar de belangrijkste pijler van een gezond en lang leven. In een drie jaar durend onderzoek in Toscane (Italië) onder 698 mannen en vrouwen van 65 jaar en ouder bleek een laag bloedgehalte vitamine E samen te gaan met meer lichamelijke achteruitgang dan een hoger gehalte. Dit bleek de enige vitamine met een directe relatie met het lichamelijk welbevinden van de deelnemers. Het gehalte aan foliumzuur, andere B-vitaminen, vitamine D of ijzer bleek daar in dit onderzoek geen invloed op te hebben. De onderzoekers schrijven dit effect toe aan de anti-oxidante werking van vitamine E die schade aan DNA, spieren en neuronen voorkomt1.
Het effect van het mediterrane dieet van voornamelijk vers fruit, groeten en olijfolie om gezond ouder te worden is in talloze studies bewezen. In een onderzoek met 1393 deelnemers bleek dat het ook helpt tegen geestelijke achteruitgang. Wie zich goed aan het dieet hield had bijna de helft minder kans op een cognitieve stoornis dan wie weinig groente en fruit at2.


– Lichaamsbeweging

Zelfs matig bewegen, zoals elke dag een flinke wandeling, helpt om gezond ouder te worden. Ook mensen die al lijden aan een hartziekte of artritis zien hierbij vooruitgang. Bij hartpatiënten van 50 jaar en ouder nam door matige lichaamsbeweging (waarbij men enigszins buiten adem raakt) de levensverwachting van mannen met 3,7 jaar toe en van vrouwen met 3,5 jaar3. Bij ouderen met osteoartrose van de knie die anderhalf jaar lang driemaal per week een stevige wandeling van 40 minuten maakten, verbeterden de pijn en de beweeglijkheid van de knieën4. Over het geheel genomen hebben ouderen die bewegen een sterker hart, een betere bloedsomloop, sterkere botten, een beter evenwicht, minder pijn, ze slapen beter, zijn scherper van geest en hebben minder kans op de meeste soorten kanker5.

– Sociaal netwerk
Een actief sociaal leven met vrijwilligerswerk, sport, sociale activiteiten en contact met vrienden en bekenden is bij ouderen even belangrijk voor een goede gezondheid als lichaamsbeweging. In een Amerikaans onderzoek onder 906 gepensioneerden bleek dat de lichamelijke achteruitgang zo’n 30 procent sneller was bij wie sociaal inactief was, zelfs bij genoeg lichaamsbeweging6. Nieuwsgierigheid en belangstelling voor de wereld om ons heen zijn belangrijke factoren bij de vraag hoe lang en hoe gezond we zullen leven. In een studie bij 1118 mannen met een gemiddelde leeftijd van 70 jaar bleek dat zo’n levenshouding de belangrijkste voorspeller van de levensverwachting was. Aanvullende analyses van 1035 vrouwen van gemiddeld 69 jaar bewezen dat dit ook voor hen gold7.

1 JAMA, 2008; 299: 308-315
2 Arch Neurol, 2009; 65: 216-225
3 Arch Intern Med, 2005; 165: 2355-2360
4 JAMA, 1997; 277: 25-31
5 Am Fam Physician, 2002; 65: 419-426
6 Arch Intern Med, 2009; 169: 1139-1146
7 Psychol Aging, 1996; 11: 449-453

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere archief artikelen

Het laatste woord; Patiënten en cliënten zijn vooral mensen

Als mens hebben we veel rollen. We zijn ouder en/of kind, partner, grootouder, buurman of -vrouw, collega, teammaat en nog veel meer. Op het moment dat iemand ernstig ziek wordt, blijft er vaak nog maar één rol over: die van patiënt. Voor iedereen is de zieke mens...

Eten als medicijn

De overgang vormt een kantelpunt in de gezondheid van elke vrouw. In Eten als medicijn: overgang legt gynaecoloog drs. Dorenda van Dijken uit hoe het vrouwenlichaam in deze levensfase verandert. Met haar adviezen én 75 recepten van culinair journalist Janneke...

Groeien met psychosynthese

In een souterrain aan de Amsterdamse Lijnbaansgracht zit de psychosynthese praktijk van Wim Verbeek (61). Een trap voert naar beneden, de wachtruimte in. Daarachter ligt zijn praktijk, warm en zacht verlicht. Verbeek, stevige handdruk en vriendelijke oogopslag, gaat...

Luister (niet) altijd naar je gevoel; Deel 1

In dit eerste deel van een tweeluik over ‘luisteren naar je gevoelens’ legt Cindy de Waard uit waarom dit zo belangrijk is. En waarom het niet altijd verstandig is om naar je gevoel te luisteren. Zij bekijkt het onderwerp vanuit een holistisch perspectief, met...

Je knie heeft zorg nodig

Vorig jaar kwam een man van 43 weer terug in mijn praktijk. Vier jaar eerder was hij bij mij geweest met knie-artroseklachten. De specialist had hem gezegd dat er geen genezing mogelijk was. Bezoeken aan meerdere behandelaars en acupuncturisten hadden hem ook niet...

Medisch Dossier avatar

Over de auteur