Een last op je schouders, een steen op je maag, het op je heupen hebben. Deze oude gezegden laten zien dat men vroeger al begreep hoe lichaam en gevoel met elkaar verbonden zijn. Een haptotherapeut laat jou in verbinding komen met het gevoel dat deze oude gezegdes omschrijven. Volgens haptonomie zit het hem niet in het vermijden van een klacht, maar in het bewust worden ervan.

Door: Mimi van Dijk

‘Haptonomie gaat uit van dat we weer lichamelijk contact maken, zodat we in verbinding komen met ons lijf en weer kunnen voelen wat het ons vertelt,’ begint haptotherapeut Wally Dekker (63). Haptonomie gaat om een andere benadering en stelt het voelen centraal. ‘De kracht van haptonomie is dat het zich richt op de verbinding met je lijf.’

Wally Dekker behandelt in haar Rotterdamse praktijk aan huis al 25 jaar mensen in alle denkbare leeftijdscategorieën en met de meest uiteenlopende hulpvragen.

‘Van een paar maanden oude baby, geboren na een traumatische bevalling, tot een mevrouw van 88 die rouwt om het verlies van haar man.’ Ze begon ooit als fysiotherapeut, maar liep daar naar eigen zeggen in vast.

Fysiotherapie gaat alleen uit van het fysieke, het mentale wordt achterwege gelaten. Bij haptotherapie wordt de verbinding gemaakt tussen lichaam en geest. Precies hetgeen zij miste in haar werk als fysiotherapeut.

Geraakt worden

Haar praktijkruimte is licht en rustgevend. De grote foto van twee handen aan de muur valt direct op. ‘Dat is mijn hand naast die van haptonoom Ted Troost,’ zegt ze. Troost overleed een paar maanden geleden. Hij was een grote naam in de haptonomie.

Idealiter is je lijf een huis waar de wind doorheen waait

Een groot deel van haptonomie draait om fysieke aanraking. Fysiotherapeuten gaan veelal technisch te werk. De haptotherapeut raakt iemand op gevoelsniveau aan. Een aanraking is bijna altijd zacht.

‘Iemand kan honderd keer tegen jou zeggen dat hij of zij van je houdt, maar als een arm om je heen wordt geslagen weet je precies of het wel of niet zo is.’ Hiermee benadrukt ze het belang van de fysieke aanraking.

Daarbij geeft ze aan dat emotionele aanraking minstens zo belangrijk is. Iedere behandeling begint met een gesprek. De cliënt neemt plaats in de blauwe stoel, de therapeut in de witte stoel er tegenover.

Zij ziet het als haar opdracht om met de juiste vraagstelling tot de kern te komen. ‘Bij haptotherapie gaat het niet alleen om aanraking, maar óók om geraakt worden. Als je iemand emotioneel kunt raken, voelt diegene zich gezien en gehoord. Dan pas opent het lijf zich.’

Basisprincipe

Openen en sluiten is een belangrijk thema binnen haptonomie. ‘Als we ons voor iets openen, gaat het stromen. Als we ons sluiten, gebeurt het tegenovergestelde.’ Ze maakt de koppeling naar een bekende metafoor binnen de haptonomie: je lichaam als huis.

‘Idealiter is je lijf een mooi en heerlijk huis waar je de ramen openzet en de wind doorheen waait. Maar het kan ook een huis zijn waar de ramen altijd potdicht zitten, het steeds muffer wordt, deuren niet meer opengaan of zelfs op slot worden gedraaid. Het gevolg is dat een deel van het huis onbewoonbaar wordt.’

Het is dan de taak van een haptotherapeut om de mens weer in contact te brengen met elke kamer van het huis, zodat je de verbinding kunt maken met een trauma en uiteindelijk weer alle deuren durft te openen. ‘Het gaat er niet om hoe groot het trauma is, maar hoe goed het lijf ermee om kan gaan.’

Bewust voelen

Naast aanraking en gesprek draait haptonomie om voelen: bewust ervaren wat en hoe je iets voelt, in elke vezel van je lichaam. Om mij dit te laten ervaren laat Wally Dekker me op twee ballen zitten. De ene bal is harder dan de ander.

Ik krijg de vraag om gedetailleerd te beschrijven hoe dit voelt, wat de verschillen zijn tussen de ballen en wat er gebeurt in mijn lichaam. Hetzelfde doe ik wanneer ik op de behandeltafel ga liggen. Ik ervaar de zachte aanraking waar ze het eerder over had.

Ik kan mij niet herinneren wanneer ik voor het laatst zo bewust bezig ben geweest met hoe zoiets simpels voelt. Maar met resultaat.

Vóór de behandeling zat ik hoog in mijn ademhaling en leek ik niet goed door te kunnen ademen – waar ik me overigens niet echt bewust van was. Mijn heupen en benen voelden lichter dan de rest van mijn lichaam en leken niet volledig op de tafel te liggen.

Na enkele aanrakingen en een paar keer ‘trekken’ aan mijn benen, voelde ik ze zwaarder worden. Ineens voelde ik mijn ademhaling veranderen en ging deze een stuk dieper. Alsof er iets ‘openging’. Pas toen merkte ik hoe lang ik niet écht door had kunnen ademen. ●

Meer informatie: wallydekker.nl