Boxer Tyson is geen puppy meer, maar hij is nog steeds hyperactief. Zijn baasjes denken dat hij ADHD heeft. De dierenarts wil daarom Prozac voorschrijven. Is dat nodig? Holistisch dierenarts Rohini Sathish geeft tips zonder medicatie.

Hyperactiviteit is een extreem hoog niveau van activiteit, die niet onder controle te krijgen lijkt door je hond te corrigeren, bij te sturen of grenzen te stellen. Er is weinig onderzoek gedaan naar Attention Deficit Hyperactivity Disorder ofwel ADHD bij honden. Er zijn wel casestudies gepubliceerd over honden die extreem veel bewegen en niet goed in staat lijken nieuwe taken te leren.

Symptomen & diagnose

Een echte hyperactiviteitstoornis komt zelden voor bij honden en gaat om iets anders dan overactiviteit. Overactieve honden zijn actieve en energieke honden die uiteindelijk wél rustig worden en die reageren op training en menselijke aansturing. Hyperactieve honden daarentegen zijn rusteloos en aanhankelijk. Ze vertonen stereotiep gedrag, zoals hun eigen staart achtervolgen, staartbijten, ijsberen en doelloos rondjes rennen. Het is moeilijk om hun aandacht vast te houden, hierdoor is het lastig om ze te trainen.

Ook te weinig activiteit kan tot ‘onhandelbaarheid’ leiden

Hyperactieve honden kunnen soms overmatig blaffen, zijn snel overprikkeld en slapen slecht. Eigenaren van deze honden klagen dat ze de ‘uitknop’ niet kunnen vinden en dat ze uitgeput raken door hun hond.

Bij ernstige klachten zal een dierenarts eerst bepaalde aandoeningen willen uitsluiten. Denk aan hyperthyreoïdie (te snel werkende schildklier), hyperkinesie (overmatige bewegingsdrang) of een neurologische ziekte. Pas als mogelijke onderliggende oorzaken zijn uitgesloten, kan een arts de diagnose ADHD stellen.

Oorzaken

Sommige rassen hebben een genetische aanleg voor hyperactiviteit. Andere honden zijn hyperactief omdat ze worden beloond voor hun speelsheid. Sommige hondenrassen zijn van nature energiek: zij moeten veel bewegen en hebben het nodig om gestimuleerd te worden. Als je deze hondenrassen te weinig activiteit en sociale interactie biedt, kunnen ze als gevolg daarvan hyperactief en ‘onhandelbaar’ worden.

Reguliere behandelingen

Een reguliere dierenarts schrijft hyperactieve honden meestal fluoxetine (Prozac) of clomipramine hydrochloride (Clomicalm) voor. Deze middelen hebben bijwerkingen. Langdurig gebruik van Clomicalm kan leiden tot depressie, braken of diarree, leverschade, bradycardie of tachycardie (te langzame of te snelle hartslag) en polydipsie (extreme dorst). Fluoxetine heeft over het algemeen mildere bijwerkingen, zoals overmatige slaperigheid, verminderde eetlust, coördinatieproblemen, braken en diarree; maar plotselinge agressie en insulten kunnen in zeldzame gevallen ook bijwerkingen zijn.

Holistische behandelingen

• Aromatherapie: Honden zijn veel gevoeliger voor geuren dan mensen, dus raadpleeg altijd eerst een dierenarts die hier ervaring mee heeft. Je kunt in overleg bergamotolie gebruiken als je huisdier echt overactief is of lavendel als hij gewoon onrustig is. Verdun de oliën met plantaardige olie (1:1) en breng deze aan op de achterkant van de nek of op een bandana rond de hals of doe 2-3 druppels op je hand en strijk daarmee over de rug van je hond.
• CBD: Er is speciale CBD-olie om hyperactieve honden rustiger te maken. Ook zijn er hondensnoepjes met kalmerende ingrediënten als hennep te koop.
• Colostrum (biest): In melk zit tryptofaan, wat een natuurlijk kalmeringsmiddel is. Geef niet te veel melk: 50 ml warme melk is voldoende voor een middelgrote hond. Er zijn ook supplementen voor dieren met biest.
• Bloesemremedie: Impatiens (reuzenbalsemien) is een ontspannende bloesemremedie. Afhankelijk van het formaat hond: druppel 2-3 druppels in de bek of in het drinkwater.
• Lichttherapie: Zet een kalmerende blauwe lamp in de kamer waar de hond vaak is. Vermijd rode en felle verlichting, dat zijn extra prikkels.
• Geluidstherapie: Honden reageren op de stemming en emoties van hun baasje. Als je muziek afspeelt waar jij rustig van wordt, wordt je hond ook rustig. Je kunt ook samen met je hond mediteren of samen mediteren. Op YouTube zijn diverse meditaties voor honden te vinden.
• Kalmerende kruiden: Kruidenproducten voor huisdieren bevatten vaak een combinatie van valeriaanwortel, glidkruid en passiebloem. Ook kamille wordt geprezen vanwege de kalmerende en ontspannende eigenschappen. Je kunt er bijvoorbeeld koekjes van bakken (zie kader).

Tips voor het baasje

• Hyperactieve honden hebben extra veel beweging nodig. Twee keer per dag een kwartiertje uitlaten, is veel te weinig. Lange wandelingen maken, met de bal spelen of zwemmen kunnen helpen om kalmer te worden. Je kunt de hond ook laten draven op een loopband of naast de fiets.
• Andere activiteiten die kunnen helpen zijn: gehoorzaamheidstraining en behendigheidsoefeningen, kauwen op rauwe botten of een hertengewei en lekker spelen met andere actieve honden.
• Laat je hond vooral overdag spelen en bewegen. Kies ’s avonds juist voor een rustige wandeling om overprikkeling te voorkomen.

Kamillehoning-koekjes

Wat heb je nodig?

• 4 eetlepels koude kamillethee
• 115 g gemalen lijnzaadmeel
• 115 g zelfrijzend bakmeel
• 1 scharrelei
• 2 eetlepels kamillehoning*

Hoe maak je de koekjes?

1. Verwarm de oven voor op 190°C. Vet een bakplaat van 20 × 30 cm in.
2. Meng alle ingrediënten in een grote kom tot een zacht deeg. Spreid het mengsel over de bakplaat uit tot een lap van 1 cm dikte.
3. Bak 25-30 minuten in de voorverwarmde oven tot het deeg net stevig is.
4. Haal de bakplaat uit de oven en laat de koek afkoelen.
5. Snijd in blokjes of andere vormpjes ter grootte van een hondenkoekje. Bewaar de koekjes in een luchtdichte doos. In de koelkast blijven deze ongeveer 5 dagen goed en in de vriezer 1 maand.

* Maak de kamillehoning door een met katoendraad omwikkeld bosje verse kamille onder te dompelen in 1 pot heldere (vloeibare) honing. Verwijder na 1 week. Bewaar tot 6 maanden in de koelkast.

Dit artikel verscheen eerder in WDDTY februari 2023 (vertaald en bewerkt).