Anti-schimmelmiddelen: de harde waarheid

Mijn vader is rond de vijfenzestig en hoort steeds slechter. Hij draagt gehoorapparaten in beide oren en heeft daarom onvermijdelijk last van infecties en pijnlijke oren. Hij vroeg zijn huisarts om druppels tegen de pijn en kreeg Canesten AF-spray. Hij nam het recept mee, spoot de spray thuis in zijn oren, wat een hevig brandend gevoel veroorzaakte, waardoor hij alleen maar méér last van zijn oren kreeg.

Op het doosje merkte hij de tekst ‘voor voetschimmel’ op. Hij las de bijsluiter en ontdekte dat er heel duidelijk stond dat de spray nooit in nabijheid van oren, ogen of mond gebruikt mag worden.

Bij de apotheker die het recept had gemaakt, vroeg hij of hij wel het juiste medicijn had meegekregen. Ja, het was precies zoals het recept voorschreef. Hij ging terug naar de huisarts en vertelde de assistente zijn verhaal. Later kreeg hij te horen dat deze spray zonder problemen eerder was voorgeschreven tegen pijnlijke oren.

Ik zou graag willen weten waarom een product, waarvan duidelijk wordt vermeldt dat het niet in de oren mag worden gebruikt, precies voor dat doel wordt voorgeschreven. – Gillian Grant, via e-mail.

Huisartsen zijn erom berucht dat ze vaak snel een receptje uitschrijven zonder de kleine lettertjes te lezen, waarschijnlijk vanwege de haast om hun patiënten zo snel mogelijk weer de deur uit te krijgen. In alle protocollen en richtlijnen voor artsen worden dokters heel duidelijk gewaarschuwd dit middel alleen voor extern gebruik voor te schrijven; de spray mag nooit in contact komen met ogen, oren of slijmvliezen (zoals die rond de luchtwegen); het product mag dus ook niet geïnhaleerd worden.

Als andere patiënten die deze spray voor een oorinfectie kregen, géén last hebben gehad van bijwerkingen, hebben ze ontzettend veel geluk gehad.Enkele van de belangrijkste problemen met dit middel zijn ernstige huidirritatie, waaronder galbulten, uitslag, branderigheid, roodheid, blaren en zelfs loslaten van de huid, steken of opzwellen.

Voor branderige oren kan uw vader beter naar een natuurgenezer gaan voor oordruppels op kruidenbasis, samengesteld uit knoflook, koningskaars, Calendula en Sint-Janskruid, waarvan men ontdekt heeft dat het oorontsteking bij kinderen voorkomt.1 Maar druppel geen theeboomolie (tea tree oil) in de oren: na dierproeven ontdekte men dat de olie oorbeschadiging veroorzaakte.

Fouten bij uitschrijven recept

Canesten AF-spray bestaat uit clotrimazol, een lid van de imidazolfamilie van anti-schimmelmiddelen. Het middel vernietigt de celmembraanstructuur van schimmels. Soms wordt clotrimazol gecombineerd met een krachtige steroïde, zoals in het medicijn dat als Lotrison op de markt is gebracht. Huisartsen lijken geen idee te hebben bij welke indicaties dit middel mag worden voorgeschreven.

Lotrison mag alleen voor de behandeling van schimmelinfecties bij volwassenen en kinderen boven de twaalf jaar worden gegeven. Toch heeft een Amerikaans onderzoek onder 106 kinderartsen aangetoond dat 23 procent van de artsen die dit combinatiemiddel routineus voorschrijven, het ook voor luieruitslag voorschreef.

Slechts 18 procent van de kinderartsen in het onderzoek wist dat het om een zeer krachtig steroïde ging!2 Veel patiënten krijgen contactallergie door deze medicijnen – een probleem dat groter wordt naarmate de middelen vaker over de toonbank gaan. Volgens Japans onderzoek was 30 procent van de gebruikers allergisch.3

Andere effecten

Het is verstandig opnieuw te bedenken dat dit medicijn, een ‘azole’, vergelijkbaar is met sommige systemische antischimmelpolyenen zoals amfotericine B. Al deze soorten hebben een negatief effect op het metabolisme van menselijke – en van schimmel- – cellen.4

Het is een middel dat, indien inwendig gebruikt, koorts, hoofdpijn, onregelmatige hartslag, spierkramp, spierpijn, zwakte, braken, slechter of dubbel zien, stuiptrekkingen (aanvallen), pijn of zwakte in de handen of voeten en kortademigheid kan veroorzaken.

Na een ernstige aanval van voetschimmel maakte een lid van het team van What Doctors Don’t Tell You de fout een snelle medische ‘opknapbeurt’ te verkiezen boven effectieve alternatieve therapie. Volgens de richtlijnen van de apotheker smeerde hij een dikke laag Canestencrème op de geïrriteerde tenen.

Zijn voet zwol onmiddellijk op – zo erg, dat hij er niet mee kon lopen. De voet deed erg zeer en op een bepaald moment vreesde hij zelfs dat een van de tenen moest worden geamputeerd. Na een aantal dagen begonnen zwelling en roodheid eindelijk af te nemen.

De crème is hoogstwaarschijnlijk de bloedbaan binnengekomen door een van de vele barsten in de huid als gevolg van de voetschimmel. Theeboomcrème of etherische olie, aangelengd met een basisolie, zouden een veiliger en effectievere keuze zijn geweest. In dit geval hebben we onze opmerkingen maar achterwege gelaten.

BRONNEN:

1 Arch Ped Adolesc Med, 2001; 155: 796-9.
2 Dermatol Online J, 2002; 155: 8:3.
3 Nippon Ika Daigaku Zasshi, 1996; 63: 356-64.
4 Dent Update, 2000; 27: 165-70, 172-4.
 

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere artikelen van Medisch Dossier

Een echte allrounder; Magnesium

Pijnstillers: winst op korte termijn, problemen op lange termijn

Natuurlijke middelen voor de ziekte van Raynaud

Een pil voor de geest

Health Corner – Januari 2022. Stem, geluid en gehoor

Marktwerking en zorg?

Veel politici spreken zich uit over marktwerking in de zorg. Volgens sommigen helpt concurrentie om kosten te beteugelen. Volgens anderen leidt het juist tot meer kosten en minder kwaliteit. De uitspraken van voor- en tegenstanders zijn niet altijd onderbouwd. Ten...

Gastcolumn: Emoties kun je als voedsel verteren

Er is de afgelopen jaren een gestage toename te zien van het aantal mensen dat psychische aandoeningen ontwikkelt.1 Dat is zorgelijk, maar eigenlijk ook relatief eenvoudig te veranderen. De kern van het probleem is dat veel mensen hun emoties niet adequaat kunnen...

De borsten

Zacht, rond, fier, stevig, klein, hangend, veranderd of zelfs afwezig na een operatie… Borsten zijn er in vele prachtige soorten en maten. Ze bestaan uit vetweefsel, bindweefsel, ligamenten én borstklieren; elke borst is gevuld met zo’n vijftien tot twintig lobben die...

Holistische hulp bij een kinderwens

Zwanger worden, het lijkt zo vanzelfsprekend. Toch heeft 1 op de 5 stellen vruchtbaarheidsproblemen - en dat worden er steeds meer. In haar praktijk begeleidt Ingrid Schoonveld vrouwen met een onvervulde kinderwens. Schoonveld werkte al jaren in de communicatiesector...

Beter naar je gevoel (leren) luisteren deel 2

In het eerste deel van dit tweeluik las je waarom het een uitdaging kan zijn om naar je gevoel te luisteren. In dit tweede deel gaan we in op het maken van gezonde voedingskeuzen, door een situatie te creëren waarin je op je gevoel kunt leren vertrouwen. Belangrijke...

Medisch Dossier avatar

Over de auteur

Lees meer artikelen van Medisch Dossier