31-07-2008

Anti-rimpelcrème ;De tijd teruggedraaid of valse hoop in een potje?

De huid laat genadeloos zien hoe het met ons gaat. Veroudering van de huid is een ingewikkeldproces waarop veel factoren inspelen. Een aantal daarvan, zoals genetica, zwaartekracht en normale veroudering, zijn niet te beïnvloeden, maar andere wel.Als de huid te vroeg veroudert, is dat vaak een teken dat het lichaam niet goed giftige stoffen en afvalstoffen verwijdert. Door overmatige blootstelling aan zon ontstaan er vrije radicalen die de huid beschadigen. In het Engels wordt dit ‘photoageing’ genoemd. Vooral UV-A-straling is schadelijk, omdat deze collageenvezels in de huid afbreekt1. Blootstelling aan de zon is echter nog schadelijker in combinatie met luchtvervuiling.

Nóg schadelijker dan deze beide factoren is het roken van sigaretten. Roken doet de huid verouderen doordat zowel collageen wordt afgebroken als de bloedsomloop wordt verslechterd, waardoor er minder zuurstof en belangrijke voedingstoffen naar de huid kunnen gaan. Slechts een paar jaar twintig sigaretten per dag roken staat al gelijk aan bijna tien jaar normale veroudering2. Dat is veel meer schade dan blootstelling aan de zon gedurende een heel leven kan aanrichten.

Rimpelveroorzakende crèmes?

Veel weldenkende mensen inspecteren de etiketten van hun voedingsmiddelen op schadelijke additieven, maar gebruiken dagelijks verzorgingsproducten met een scala aan ongewenste chemicaliën. In het gezicht is de huid echter dunner dan elders, zodat schadelijke stoffen (smeermiddelen, kankerverwekkende stoffen, oplosmiddelen, oestrogeenhoudende zonnecrèmes en conserveringsmiddelen) er gemakkelijker opgenomen worden.

Bovendien worden in veel anti-rimpelcrèmes irriterende stoffen gebruikt, zoals alfa-hydroxyzuren, glycolzuur of melkzuur, passiebloemextract of citroenextract, om de bovenste huidcellen te verwijderen. Uit recent onderzoek lijkt naar voren te komen dat die stoffen juist een vroegtijdige veroudering in de hand werken én de huid gevoeliger maken voor UV-straling3, 4.

Natuurlijke alternatieven

In de crèmes van tegenwoordig zijn de mineraaloliën (paraffinum liquidum, petrolatum) meestal vervangen door semi-kunstmatige lipiden (vetten en oliën) of bouwstenen daarvan, zoals ceramide, hyaluronzuur, cholesterol, triglyceriden, fosfolipiden en glycerine. Vaak worden er ook siliconen gebruikt (dimeticon en verschillende siloxanen) waardoor een waterafstotende of ‘droge’ olie/wax ontstaat. Hierdoor voelt het product wel beter en zachter aan, maar de huid neemt het juist minder goed op. Je kunt je dus afvragen of de verwerkte ingrediënten dan nog wel goed geabsorbeerd worden. Sommige siliconen, zoals dimeticon, worden er bovendien van verdacht dat ze kankerverwekkend zijn.

Beter absorbeerbaar en vriendelijker voor de menselijke huid zijn natuurlijke plantaardige oliën (amandel, jojoba, kokosnoot, soja, wortel, tarwekiem, macadamia, olijf en avocado) en bepaalde dierlijke oliën (squaleen en emoe-olie). Deze vetten bevatten veel essentiële vetzuren en vitamine A, D en E. Ze maken de celmembranen tijdelijk sterker, vertragen de vorming van lijntjes en rimpels en beschermen tegen schadelijke vrije radicalen. Goede alternatieven voor siliconen zijn bijenwas en sojawas. Honing en plantaardige glycerine zijn goed te gebruiken in plaats van kunstmatige hydrofiele (wateraantrekkende) stoffen zoals propyleenglycol.

Ook antioxidatieve stoffen kunnen helpen. Co-enzym Q10 (ubiquinon) kan rimpels glad maken, al is er niet veel onderzoek gepubliceerd waarbij dit op mensen is getest. Vitamine E (in de vorm van alfa-tocoferol of tocotrienol) is een anti-oxidant die de houdbaarheid van het product verlengt. Er zijn onderzoeken waaruit viel op te maken dat het bij continu gebruik ook oppervlakkige rimpeltjes kan verminderen. Alfa-linoleenzuur (ALA) ruimt vrije radicalen op, wordt goed opgenomen in de huidcellen en werkt wellicht beschermend tegen UV-straling. Een combinatie van vitamine E en C werkt goed tegen UV-B-straling. Ook kan vitamine E samenwerken met carotenoïden. Andere UV-beschermende stoffen zijn selenium, Ginkgo biloba-extract en aloë vera. Er zijn veel plantextracten, zoals rozenbottelolie en heermoes, alsmede extracten van cacao en groene thee, die antioxidatief werken.

De test

In het overzicht hierna zijn alleen de Engelse producten opgenomen die in Nederland verkrijgbaar zijn of in elk geval op internet, via de distributeur of een online winkel die ook in Nederland levert (www. worldwideshoppingmall.co.uk/body-beauty rekent bijvoorbeeld geen extra verzendkosten). De crèmes zijn uitgeprobeerd en beoordeeld op hun percentage plantaardige ingrediënten, wetenschappelijke bewijzen voor de werkzaamheid en ‘alarm’-ingrediënten die mogelijk schadelijk of irriterend zijn (zoals mineraaloliën, parabenen, polyethyleenglycolen (PEG’s), propyleenglycol, plastics zoals copolymeren, alcoholen en oplosmiddelen, en kunstmatige kleur- en geurstoffen).

Ook is gelet op de duidelijkheid van het etiket en op de prijs-kwaliteitverhouding. Bij vrijwel alle vochtinbrengende crèmes wordt tegenwoordig beweerd dat ze weldadige plantextracten en antioxidanten bevatten, maar behalve bij de Rosa Fina Cream van Barefoot Botanical en de Rosa Mosqueta olie van Rio Trading werd er nergens vermeld hoe groot het aandeel plantaardige ingrediënten was. Wel worden de ingrediënten op het etiket vermeld in volgorde van hoeveelheid: als eerste worden de stoffen genoemd met de hoogste concentratie. Toch zou het beter zijn als de fabrikanten verplicht werden duidelijker informatie op het etiket te geven over de inhoud van hun product.

Ook zou het goed zijn als bij ingrediënten als glycerine en stearaat vermeld zou worden of deze van plantaardige of dierlijke oorsprong zijn, aangezien dat allebei kan. Dit werd maar op een klein aantal producten heel duidelijk aangegeven. De relatie tussen prijs en kwaliteit of effectiviteit was zeer klein. De meeste best geteste producten zaten in de prijsklasse van 34-50 eurocent/ml (zie tabel). Hoewel sommige bekende merken veel goedkoper zijn, bevatten die vaak ongewenste ingrediënten.

Geen enkel product heeft een permanente invloed op de huid. Toch bleken er verrassend veel natuurlijke, luxe aanvoelende en redelijk geprijsde alternatieven te zijn met een vochtinbrengende en huidondersteunende werking, bescherming tegen UV-straling en antioxidatieve eigenschappen,die tevens een weldadig gevoel geven met natuurlijke geurstoffen. Favoriete merken waren Barefoot Botanicals, Green People en Weleda.
Rosa Fina Intensive Facial Radiance Cream [beoordeling: 5 sterretjes]

 

Distributeur: Barefoot Botanicals
Prijs: + € 23,50 (55 g)
Deze mooie crème met een natuurlijke kleur bestaat voor 100 procent uit plantaardige ingrediënten. Het is een rijke mix van abrikoos, Rosa mosqueta, wortel- en berganie-olie, heermoes, citrusextract en olibanum (frankincense). Zijn geur krijgt het door essentiële oliën. De ingrediënten zijn grotendeels biologisch en vrij van genetisch gemodificeerde organismen (GMO’s).
Vita Min Fix [beoordeling; 5 sterretjes]
Distributeur: Green People
Prijs: + € 17,50 (50 ml)
Green People maakt altijd indrukwekkende producten zonder kunstmatige toevoegingen, GMO’s en petrochemicaliën. In deze crème zit zeewier, avocado, teunisbloem en sandelhout. Het bevat geen alcohol, kunstmatige kleurstoffen of zorgwekkende conserveermiddelen. Tevens zijn veel van de bestanddelen biologisch.
Rosa Mosqueta Nachtcrème [beoordeling: 5 sterretjes]
Distributeur: Weleda (verkrijgbaar in Nederlandse winkels)
Prijs: + € 11,95 (30 ml)
Deze schappelijk geprijsde crème op basis van een enkel ingrediënt (Rosa mosqueta ofwel rozenbottelolie) bevat geen conserveermiddelen, kunstmatige kleurstoffen of petrochemicaliën. Andere bestanddelen zijn mirre, heermoes en bijenwas (als goed alternatief voor de gebruikelijke wassoorten op basis van siliconen).
Frankincense Nourishing Cream [beoordeling: 4 sterretjes]
Distributeur voor Nederland: The Natural Health Company in Amsterdam, Arnhem, Breda en Den Haag. Voor Engeland en op internet: Neal’s Yard
Prijs: + € 25,50 (100 g)
Deze crème voor de rijpere huid bevat enkele biologische ingrediënten met als toevoeging frankincense (olibanum/wierook) en mirre. Ons beviel de crème vanwege de eenvoud van de bestanddelen. Neal’s Yard staat bekend om zijn kwaliteitsproducten zonder dierlijke toevoegingen. Het enige nadeel is dat sommige mensen allergisch kunnen zijn voor frankincense of mirre.
Rio Rosa Mosqueta [beoordeling: 4 sterretjes]
Distributeur: Rio Trading
Prijs: + € 15,25 (20 ml)
Een rechttoe-rechtaan product met slechts één ingrediënt: Rosa mosqueta-olie. Het bevat veel essentiële vetzuren die de huid tijdelijk voeden en het is vrij van conserveermiddelen, kleurstoffen en dierlijke bestanddelen. De prijs is er echter wel naar, want dit is een van de duurdere producten uit onze test.
Night Nutrients [beoordeling: 3 sterretjes]
Distributeur: Aveda, ook verkrijgbaar bij Nederlandse Aveda-schoonheidsspecialisten
Prijs: + € 45,- (30 ml)
Dit is een ‘droge’ olie op basis van een mengsel van siliconen en plantaardige oliën. Tevens bevat het product havermoutextract, sint-janskruid en vitamine A, C en E. Het bevat geen conserveermiddelen of alcohol. Het is echter per milliliter twee tot acht keer zo duur als de andere geteste producten.
Nivea Visage antirimpelcrème Q10 [beoordeling: 2 sterretjes]
Distributeur: Nivea
Prijs: € 12,22 (50 ml)
Van de grote merken die werden getest, was dit de beste. Het bevat namelijk sheamelk, macadamianotenolie en Co-Q10 en andere anti-oxidanten. Toch bevat het een aantal kunstmatige toevoegingen met als enige reden de emulsie bijeen te houden (in plaats van de huid te verzorgen). Onder deze ongewenste bestanddelen vinden we parabenen, parfum en het conserveermiddel DMDM-hydantoïne, dat formaldehyde kan vrijmaken.

1J Invest Dermatol, 2001; 117: 1218-1224
2Br J Dermatol, 2002; 147: 1187-1191
3Arch Dermatol, 1996; 132: 631-636
4J Am Acad Dermatol, 1996; 34: 187-195
 

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere archief artikelen

Uitgelezen; Wie ben ik als niemand kijkt

Liesbeth Woertman onderzoekt in dit boek het leven van vrouwen in vooral de derde levensfase (na de pensionering) en de laatste vierde levensfase (vanaf ongeveer 75 jaar). Wat betekent het voor hen om een ouder lichaam te hebben in een tijd van geseksualiseerde,...

Basisrecept voor elke dag

Heb jij dat ook aan het begin van een nieuw jaar? Ik sta altijd een beetje te trappelen van ongeduld. Wat zal het nieuwe jaar aan bijzondere ontmoetingen en ontwikkelingen met zich meebrengen? Voor wat voor uitdagingen komen we te staan? Hoe zullen de seizoenen...

Innerlijke reis; ik blijf me verwonderen

Een tante gaf Kor Koetje een boek uit de boedel van een boer, en dat bracht hem in zijn tienerjaren op het pad van de natuurgeneeskunde. Het was Homeopathie in de praktijk van dr. J. Voorhoeve uit de jaren 20 van de vorige eeuw. Koetjes’ schoonzus was zijn eerste...

Boezemfibrileren vaak niet opgemerkt

Atriumfibrilleren, of boezemfibrilleren, is een veelvoorkomende volksziekte bij mensen op hogere leeftijd. Het wordt niet altijd opgemerkt door de arts of de patiënt. Boezemfibrilleren is goed behandelbaar, maar onbeschermd is er een sterk verhoogde kans op...