23-08-2021

Gezondheidspolitiek: Wed niet op één paard

Diversificatie is de weg uit de pandemie, zegt Rob Verkerk

Ik sta versteld hoe kortzichtig wij mensen kunnen zijn als we zoeken naar oplossingen voor een paar van onze grootste uitdagingen. Velen dachten dat kernenergie de ultieme vervanger kon worden van alle fossiele brandstoffen, maar het bleek talrijke problemen met zich mee te brengen, waaronder vooral de risico’s van kernafvalopslag en meltdowns van reactoren. Een duurzamere langetermijnoplossing, waarover wetenschappers, industrie, politici en het publiek bijna overeenstemming hebben bereikt, lijkt te liggen in een combinatie van diverse hernieuwbare energiebronnen zoals zonne- en windenergie.

Onze nieuwste uitdaging is hoe we vlot en zonder terugslag uit de pandemie kunnen komen. Ik geloof dat het een grote fout is om op slechts één paard te wedden – het paard dat staat voor de op vaccins gebaseerde oplossingen.
Dit is geen anti-vaxpositie; het is een waarschuwing. Er zijn inmiddels een aantal signalen die de risico’s van het doorgaan met deze eenzijdige aanpak beginnen aan te tonen.

Een van die risico’s komt naar voren in een recente Israëlische studie onder leiding van dr. Adi Stern en dr. Shay Ben-Shachar, die uitwijst dat degenen die zijn gevaccineerd met twee doses van het Pfizer/BioNTech mRNA-vaccin acht keer meer kans hebben op besmetting met de Zuid-Afrikaanse variant van het virus (B.1.351) in vergelijking met degenen die niet zijn gevaccineerd.

De onderzoekers ontdekten ook dat degenen die gedeeltelijk waren gevaccineerd (met een van de twee doses) ongeveer drie keer meer kans hadden om te worden besmet met de Britse variant.

Dit fenomeen, dat bekend staat als ‘immuunontsnapping’, laat zien dat het type immuniteit dat wordt verleend door vaccins die zijn ontworpen rond het oorspronkelijke virus, gevaccineerde mensen vatbaarder kan maken voor gemuteerde virussen.

Dit zou in de loop van de tijd aanzienlijke problemen kunnen veroorzaken als gemuteerde virussen in bepaalde regio’s dominant worden. Het is vermeldenswaard dat een ‘dubbele mutant’-variant met twee verontrustende mutaties (L452R en E484Q) steeds vaker voorkomt in India.

Deze mutanten bleken in India in frequentie toe te nemen bij de 10 nationale laboratoria die deel uitmaken van het Indiase SARS-CoV-2 Consortium on Genomics; inmiddels omvatten ze maar liefst 20 procent van alle bestudeerde monsters.

De mutaties zijn verontrustend, omdat de overdrachtssnelheid van het virus erdoor toeneemt en waarschijnlijk leiden ze ook tot een groter risico op overlijden.

Als vaccinatie je primaire bestrijdingsstrategie is en het werkt niet goed, dan kunnen je burgers in moeilijkheden komen. Ja, je kan de vaccins aanpassen om tegemoet te komen aan deze veranderingen in het virus, maar dan zou je in een vaccin-tredmolen kunnen belanden, een waarin het virus je steeds een stap of twee voor blijft en je bezig blijft met het aanpassen van vaccins, waarbij steeds meer mensen slechts gedeeltelijk beschermd zullen zijn, of helemaal niet. Je riskeert ook de mogelijkheid dat mutanten in de loop van de tijd gevaarlijker kunnen worden.

We hebben deze tredmolen al vele malen eerder in actie gezien. Zo kan de ‘druk’ van antibiotica leiden tot een toename van de aantallen bacteriën die door mutaties in hun genen een bepaald antibioticum kunnen omzetten, waarmee het antibioticum onwerkzaam wordt met antibioticaresistentie als gevolg.

Een tweede zorg is dat er aanwijzingen zijn voor een verhoogd risico op auto-immuunziekte, waarbij het immuunsysteem wordt aangezet tot een aanval op een of meer delen van het eigen lichaam. Auto-immuunziekten, waaronder reumatoïde artritis, lupus, psoriasis, de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, diabetes type 1 en multiple sclerose behoren tot de snelst toenemende ziekten.

Weet je nog dat het nieuws over het verband tussen een verhoogd risico op bloedstolsels en sommige van de vaccins eerst werd ontkend door regelgevers, regeringen en vaccinbedrijven? Pas toen de resultaten onontkoombaar werden, vooral bij vrouwen onder de 50, namen sommige regeringen stappen om ervoor te zorgen dat jongere mensen niet met de betreffende vaccins worden gevaccineerd.

Wat minder uitvoerig is besproken, is dat het hier gaat om een auto-immuunreactie.

Deze ‘bijwerking’, vaccin-geïnduceerde protrombotische immuun-trombocytopenie, kortweg VIPIT genoemd, is zeldzaam. Tot dusverre komt het voor bij ongeveer een op de 250.000 mensen die zijn gevaccineerd met het AstraZeneca-vaccin.

Maar Noorwegen heeft gemeld dat een laag aantal bloedplaatjes, wat wijst op trombocytopenie, voorkomt bij één op de 25.000 gevaccineerde personen.

Niemand kan weten wat we mettertijd zullen ontdekken, maar nu wereldwijd zulke grote aantallen mensen worden gevaccineerd zou het ertoe kunnen leiden dat vele tienduizenden of zelfs honderdduizenden een potentieel risico lopen op deze levensbedreigende aandoening.

Waarom omarmen regeringen en gezondheidsautoriteiten, nu er zoveel verontrustende signalen zijn – in combinatie met onze kennis van de geschiedenis – geen diverse strategie om uit de pandemie te komen? Een die stappen omvat om de veerkracht van ons immuunsysteem te versterken?

Vertel het iedereen die je kent: diversificatie zal onze uitweg zijn. Diversiteit is altijd al de enige manier geweest om evenwicht te vinden in een onstabiel systeem – en dat zal het altijd blijven.

Bronnen
1 Nat Med. 2021 Jun 14. doi:10.1038/s41591-021-01413-7

Wilt u dit artikel lezen?

Als abonnee kunt u dit artikel gratis lezen door in te loggen op uw account. Nog geen abonnee? Sluit nu een abonnement af.

Andere archief artikelen

Uitgelezen; Wie ben ik als niemand kijkt

Liesbeth Woertman onderzoekt in dit boek het leven van vrouwen in vooral de derde levensfase (na de pensionering) en de laatste vierde levensfase (vanaf ongeveer 75 jaar). Wat betekent het voor hen om een ouder lichaam te hebben in een tijd van geseksualiseerde,...

Basisrecept voor elke dag

Heb jij dat ook aan het begin van een nieuw jaar? Ik sta altijd een beetje te trappelen van ongeduld. Wat zal het nieuwe jaar aan bijzondere ontmoetingen en ontwikkelingen met zich meebrengen? Voor wat voor uitdagingen komen we te staan? Hoe zullen de seizoenen...

Innerlijke reis; ik blijf me verwonderen

Een tante gaf Kor Koetje een boek uit de boedel van een boer, en dat bracht hem in zijn tienerjaren op het pad van de natuurgeneeskunde. Het was Homeopathie in de praktijk van dr. J. Voorhoeve uit de jaren 20 van de vorige eeuw. Koetjes’ schoonzus was zijn eerste...

Boezemfibrileren vaak niet opgemerkt

Atriumfibrilleren, of boezemfibrilleren, is een veelvoorkomende volksziekte bij mensen op hogere leeftijd. Het wordt niet altijd opgemerkt door de arts of de patiënt. Boezemfibrilleren is goed behandelbaar, maar onbeschermd is er een sterk verhoogde kans op...