Spiraaltje versus pil

Is intra-uteriene anticonceptie, oftewel het spiraaltje, een alternatief voor de pil? Het spiraaltje is afhankelijk van het type een min of meer T-vormig voorwerp, dat wordt ingebracht in de baarmoeder.
Door koper af te geven voorkomt het dat zaad- en eicellen in de baarmoeder kunnen overleven. Maar er zijn ook spiraaltjes die synthetische hormonen afgeven, zoals in de pil. Die hebben dus ook dezelfde gezondheidsrisico’s.
Zo is Erin Brockovich, een beroemde Amerikaanse activiste, momenteel bezig met een onderzoek naar de bijwerkingen van de Mirenaspiraal, waarin het progesteron levonorgestrel zit. Er zijn al verschillende collectieve rechtszaken opgestart met claims vanwege de gevaren van dit spiraaltje.
Een koperspiraaltje is het eerste alternatief voor vrouwen die een verhoogde kans hebben op een bloedprop in een beenader (trombosebeen) en cardiovasculaire aandoeningen, zoals een hartinfarct of beroerte. Het heeft namelijk niet de aan hormonen verbonden risico’s van een hormoonspiraaltje.
Koper is in zeer kleine hoeveelheden noodzakelijk voor allerlei belangrijke lichaamsfuncties, waaronder botgroei en hormoonafscheiding. Een teveel aan – vooral anorganisch – koper is echter in verband gebracht met oxidatieve stress, hersenschade en degeneratieve hersen- en zenuwaandoeningen.
Sporen van koper in het drinkwater (in hoeveelheden die minstens 90 procent onder de Amerikaanse en Nederlandse drinkwaternormen liggen) kunnen de kans op de ziekte van Alzheimer verhogen, bleek uit onderzoek.1 Het koper stimuleert de aanmaak van bepaalde eiwitten in de hersenen en veroorzaakt eiwitophopingen. Het afvalverwerkingssysteem van de hersenen kan die niet opruimen. Ook bij andere degeneratieve hersenaandoeningen, zoals de ziekte van Parkinson en vasculaire dementie, zijn aanwijzingen gevonden voor verhoogde hoeveelheden koper.2
Vrouwen met een koperspiraaltje hebben aanzienlijk meer koper dan gemiddeld in hun bloed en vertonen ook meer tekenen van oxidatieve stress. Onderzoekers adviseren nu om een koperspiraaltje niet langer dan twee jaar te gebruiken om weefselschade te voorkomen.3
Daarnaast hebben vrouwen met een spiraaltje driemaal zoveel kans op vaginale Candida-infecties, zware menstruaties, veranderingen van het baarmoederslijmvlies en baarmoederhalsontsteking. Andere risico’s zijn:

• geperforeerde baarmoederwand of baarmoederhals (0,6-16 gevallen per 1000 spiraaltjes);
• zwangerschap met het spiraaltje nog aanwezig;
• buitenbaarmoederlijke zwangerschap;
• ingroei van het spiraaltje in de baarmoederwand;
• ontstekingen van de baarmoederhals, baarmoederwand en/of eileiders.4


Literatuurlijst:
1 Proc Natl Acad Sci U S A, 2013; 110: 14771-6
2 Brain Res, 2010; 1319: 118-30
3 Toxicol Lett, 2010; 192: 373-8
4 Curr Top Pathol, 1994; 86: 307-30; Prescrire Int, 2009; 18: 125-30