Brein ouderen krimpt door geneesmiddelen

Anticholinerge effecten van bepaalde geneesmiddelen, zoals antidepressiva, medicijnen tegen hooikoorts en medicijnen tegen incontinentie, verhogen de kans op dementie. Dat gebeurt vooral als oudere patiënten ze slikken. De middelen laten de hersenen krimpen en verstoren denkprocessen.
Anticholinerge effecten worden veroorzaakt door geneesmiddelen die de werking van acetylcholine (een neurotransmitter) blokkeren. Veel geneesmiddelen zijn niet ontwikkeld om deze effecten te veroorzaken; het zijn vaak ongewenste bijwerkingen. Ouderen lopen een groter risico op anticholinerge effecten doordat de hoeveelheid acetylcholine in hun lichaam met de leeftijd al is afgenomen.
Artsen moeten zich bewust zijn van de gevaren van de anticholinerge bijwerkingen als ze medicijnen voorschrijven aan patiënten van 70 jaar en ouder. En er zouden alternatieven moeten worden gezocht.
Hoewel al eerder is gewezen op de effecten van bepaalde anticholinerge geneesmiddelen op het cognitief functioneren, hebben wetenschappers voor het eerst de veranderingen in kaart gebracht die zich in de hersenen voordoen. Met behulp van mri’s (magnetic resonance imaging) konden de onderzoekers van de faculteit geneeskunde van de Indiana Universiteit zien hoe de hersenen van gezonde vrijwilligers krompen in de anderhalf jaar waarin ze anticholinergica slikten. Ook hun geheugen en probleemoplossende vaardigheden werden gevolgd tijdens het onderzoek, en vergeleken met de prestaties van deelnemers die de medicijnen niet gebruikten.
Aan het begin van het onderzoek leed geen van de bijna 500 vrijwilligers, die gemiddeld 73 jaar oud waren, aan dementie en geen van hen had cognitieve problemen.
Bron: JAMA Neurology, 2016; doi: 10.1001/jamaneurol.2016.0580
 

Trefwoorden
Anticholinerge, antidepressiva, hooikoorts, incontinentie dementie